10 bài suy niệm Lời Chúa Thứ Bảy Tuần XIII TN (của Lm. Anmai, CSsR)

NHÌN LẠI CÁCH SỐNG ĐẠO

BÀI GIẢNG LỄ – SUY NIỆM THỨ BẢY TUẦN 13 THƯỜNG NIÊN
(St 27,1-5.15-29; Mt 9,14-17)

Anh chị em thân mến,
Lời Chúa trong phụng vụ hôm nay mở ra cho chúng ta một cái nhìn vừa thực tế, vừa sâu sắc về đời sống đức tin, về ơn gọi, về mối tương quan giữa con người và Thiên Chúa. Bài đọc thứ nhất là một trình thuật rất nhân bản, thấm đẫm yếu tố gia đình, tình mẫu tử và cả sự tranh giành lẫn lừa dối. Tin Mừng thì lại đưa ta về với khuôn mặt Chúa Giêsu – Đấng Cứu Thế, đang trả lời một câu hỏi của các môn đệ Gioan Tẩy Giả, hé mở cho chúng ta thấy sự khác biệt giữa đạo mới và những gì cũ kỹ của lối giữ đạo hình thức. Cả hai bài đọc đều gặp nhau ở điểm cốt lõi: Ơn phúc và tình yêu Thiên Chúa không thể bị giới hạn bởi những khuôn mẫu xưa cũ hay bởi lý luận của con người, nhưng cần được đón nhận bằng một con tim mới mẻ và rộng mở.

Trước tiên, chúng ta dừng lại ở câu chuyện khá kịch tính trong Sách Sáng Thế về việc ông Gia-cóp – với sự giúp sức của mẹ là bà Rê-bê-ca – đã lừa người cha mù lòa là ông I-xa-ác, để giành lấy lời chúc phúc vốn dành cho người anh cả Ê-xau. Có lẽ nhiều người cảm thấy khó hiểu và khó chấp nhận việc một người mẹ lại thiên vị đứa con thứ, và đứa con đó lại dám đóng giả để cướp lấy ơn phúc. Câu chuyện này không đơn thuần là một mánh khóe gia đình, mà là mặc khải về một thực tại lớn hơn: Ơn phúc của Thiên Chúa không tùy thuộc vào chuẩn mực luân lý của con người, mà là hành động của một kế hoạch thần linh vượt trên mọi tính toán.

Chính Gia-cóp – người sau này sẽ trở thành tổ phụ của mười hai chi tộc Israel – lại là người có quá khứ “không mấy đẹp”. Nhưng chính nơi con người đầy mưu mẹo đó, Thiên Chúa lại có thể thực hiện chương trình cứu độ. Từ đây, ta hiểu rằng: không phải kẻ mạnh, kẻ lớn hay kẻ trước luôn là người được Thiên Chúa chọn; mà là ai biết mở lòng đón nhận và để Chúa hành động nơi mình, dù yếu hèn, bất xứng, người đó sẽ là dụng cụ trong tay Chúa.

Chuyển sang Tin Mừng theo thánh Mát-thêu, ta nghe các môn đệ Gioan đến chất vấn Chúa Giêsu: “Tại sao chúng tôi và người Pha-ri-sêu ăn chay, mà môn đệ ông lại không ăn chay?” Đây không phải là một thắc mắc vô cớ, mà phản ánh một não trạng phổ biến thời bấy giờ: đạo đức là chuyện giữ luật, giữ hình thức, tuân thủ nghi thức. Ăn chay là dấu hiệu của lòng đạo, và nếu không ăn chay, thì bị xem là thiếu đạo đức.

Nhưng Chúa Giêsu đã đưa ra một câu trả lời vừa nhẹ nhàng, vừa sâu xa: “Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể than khóc khi chàng rể còn ở với họ?” Chúa tự ví mình là chàng rể, còn các môn đệ là khách dự tiệc cưới. Khi có Chúa hiện diện, đó là lúc của hân hoan, chứ không phải của sầu muộn. Người không phủ nhận giá trị của ăn chay, nhưng nhấn mạnh rằng mọi việc đạo đức phải phát xuất từ tương quan sống động với Thiên Chúa, chứ không phải từ thói quen hình thức hay sự phô trương.

Để làm rõ hơn nữa sự mới mẻ trong mối tương quan ấy, Chúa nói đến việc không thể lấy vải mới mà vá áo cũ, không thể đổ rượu mới vào bầu da cũ. Bởi lẽ, cả miếng vá mới lẫn rượu mới đều mang năng lực làm bung vỡ, rách toạc nếu bị ép buộc sống trong những khuôn mẫu không còn phù hợp. Đây chính là lời mời gọi người nghe hãy canh tân tâm hồn, làm mới lại đức tin, cởi bỏ những định kiến và sự khô cứng trong cách sống đạo.

Anh chị em thân mến,
Câu chuyện Gia-cóp – Ê-xau cho thấy: ơn phúc không dành cho ai chỉ vì địa vị hay thứ tự, mà cho ai biết khát khao và tìm kiếm điều đó, dù đôi khi hành trình tìm kiếm ấy thiếu trọn lành. Tin Mừng hôm nay thì chỉ cho ta thấy rằng: sống đạo không thể chỉ là bắt chước người khác hay giữ những điều cũ kỹ theo thói quen, mà là một đời sống luôn sinh động, luôn mới mẻ trong tình yêu với Thiên Chúa. Chúa Giêsu là rượu mới. Tin Mừng của Người là lời mời gọi bước vào tương quan mới với Thiên Chúa – không bằng việc giữ luật lệ bên ngoài, mà bằng lòng khao khát nội tâm.

Vấn đề là: ta đang sống với rượu cũ hay rượu mới? Ta đang sống trong tương quan với Chúa như đang đi dự tiệc cưới, hay như đang chịu đựng những bổn phận nặng nề? Ta có đang mượn những chiếc “bầu da cũ” của thành kiến, định kiến, lề thói khắt khe để chứa đựng Tin Mừng, để rồi làm rách toạc cả đời sống đức tin? Hay ta đã biết cởi mở, khiêm tốn, thay đổi để trở thành chiếc “bầu da mới” – nghĩa là một tâm hồn sẵn sàng đón nhận ánh sáng và tình yêu từ Chúa?

Người Kitô hữu không sống đạo như một gánh nặng, mà như đang tham dự một tiệc cưới. Vì Chúa không muốn ta cúi gằm mặt sợ hãi, mà muốn ta hân hoan đón nhận ơn cứu độ. Nhưng để niềm vui ấy là thật, để rượu mới không bị hư mất, ta cần đổi mới tâm hồn, cần làm sạch “chiếc bầu da” của chính mình. Bỏ đi sự giả hình, bỏ đi lối giữ đạo cứng nhắc, bỏ đi thói quen sống đạo chỉ vì áp lực xã hội, để thay vào đó là lòng yêu mến thật sự, sự hoán cải không ngừng và niềm vui của người đang được Chúa đồng hành.

Cuối cùng, trở lại với câu chuyện ông Gia-cóp, chúng ta cũng thấy được một điều rất quan trọng: Lời chúc phúc của người cha I-xa-ác đã phát sinh hiệu lực thiêng liêng không chỉ vì ông là cha, mà vì ông là người đặt mình trước mặt Thiên Chúa để chuyển trao ơn lành. Mỗi người chúng ta cũng đang có một sứ mạng như vậy trong đời sống gia đình: cha mẹ chúc lành cho con cái, người chồng người vợ cầu nguyện cho nhau, bạn bè nâng đỡ nhau bằng lời cầu và sự cảm thông. Lời chúc lành là một năng lực từ Trời, và chúng ta được mời gọi để ban phát nó bằng cả lòng chân thành.

Anh chị em thân mến,
Ước gì bài đọc hôm nay giúp ta nhìn lại cách sống đạo: Đạo có còn là niềm vui của mình không? Tin Mừng có còn là rượu mới trong lòng mình không? Chúa Giêsu có thật sự là chàng rể đang ở với mình, hay Người đã bị mình quên lãng? Và nếu ta nhận ra đời mình đã trở thành “bầu da cũ”, thì xin Chúa giúp ta canh tân, làm mới lại con tim, để xứng đáng chứa đựng rượu mới Tin Mừng – là chính sự sống và tình yêu của Người. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

CHÚNG TA ĐANG Ở TRONG TIỆC CƯỚI CỦA THIÊN CHÚA

Tin Mừng hôm nay (Mt 9,14-17) mở ra một viễn tượng thật đẹp về mối tương quan sống động giữa Chúa Giêsu và các môn đệ Ngài, cũng như giữa Chúa và Hội Thánh. Lời chất vấn của các môn đệ Gioan Tẩy Giả: “Tại sao chúng tôi và các người Pha-ri-sêu ăn chay, mà môn đệ ông lại không ăn chay?” chính là cái nhìn từ phía luật lệ, từ lối sống đạo đức cũ theo khuôn mẫu Do Thái, nơi mà việc ăn chay gắn liền với nỗi buồn, sám hối, và kỷ luật khổ chế. Nhưng Chúa Giêsu không bác bỏ việc ăn chay. Ngài chỉ đặt nó vào đúng thời điểm, đúng ý nghĩa và đúng tinh thần. Người không xóa bỏ cái cũ, nhưng mặc khải cái mới: Người chính là Chàng Rể trong tiệc cưới ân sủng mà Thiên Chúa đã long trọng thiết đãi cho nhân loại.

Câu trả lời của Chúa Giêsu vừa nhẹ nhàng, vừa đầy mặc khải sâu sắc: “Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể than khóc, khi chàng rể còn ở với họ?” Hình ảnh chàng rể – cô dâu vốn rất quen thuộc trong Cựu Ước để chỉ Giao Ước giữa Thiên Chúa và dân Israel. Ở đây, Chúa Giêsu tự ví mình là chàng rể – nghĩa là Đấng được Thiên Chúa sai đến để kết ước, để yêu thương, để đồng hành và ban ơn cứu độ. Khi Ngài còn hiện diện giữa nhân loại, tức là niềm vui, là sự sống, là ân sủng dạt dào đang chan hòa. Làm sao có thể giữ bộ mặt u sầu giữa một khung cảnh của hân hoan, của hỷ lễ cứu độ?

Thế nhưng, lời của Chúa không dừng lại ở hiện tại. Ngài tiên báo về cuộc khổ nạn: “Khi tới ngày chàng rể bị đem đi khỏi họ, bấy giờ họ mới ăn chay.” Ẩn ý nơi đây thật sâu sắc. Chúa không gạt bỏ sự ăn chay, trái lại, Ngài xác định ý nghĩa mới của việc này. Ăn chay không còn chỉ là hình thức đạo đức, nhưng là một cách để sống hiệp thông với mầu nhiệm Tử Nạn – Phục Sinh. Ăn chay trở thành hành vi khao khát được kết hiệp với Chúa, một thái độ nội tâm sám hối và chuẩn bị tâm hồn để được đón nhận “rượu mới” là ơn Thánh Thần, là sự sống mới trong Chúa Giêsu Phục Sinh.

Rồi Chúa tiếp tục nói đến hình ảnh “vá áo cũ” và “rượu mới – bầu da cũ”. Ẩn dụ này mời gọi người nghe đi xa hơn nữa. Chúa Giêsu đến không phải để sửa chữa Do Thái giáo, không phải để thêm vài luật mới hay điều chỉnh đạo cũ, nhưng để khai mở một thời kỳ mới: thời đại của Tân Ước, của ân sủng, của lòng thương xót. Đời sống trong Chúa Kitô không thể sống theo kiểu cũ. Cũng như không ai vá áo cũ bằng miếng vải mới vì sẽ rách thêm, không ai đổ rượu mới vào bầu da cũ vì sẽ hỏng cả hai, thì cũng không ai có thể sống Kitô giáo thực sự mà cứ giữ não trạng cũ, kiểu sống đạo máy móc, chỉ biết giữ luật bên ngoài nhưng lòng không được đổi mới.

Rượu mới – bầu da mới. Một Tin Mừng sống động và đầy Thánh Thần đòi hỏi những con người cũng phải được đổi mới bằng ơn Chúa. Việc đạo không còn là “làm sao cho đủ”, nhưng là “sống sao cho đúng”. Không còn là giữ hình thức bên ngoài cho đẹp, mà là sống với một tâm hồn yêu thương, tha thứ, dấn thân, và đầy ơn Thánh. Đạo không phải là gánh nặng, mà là niềm vui được bước đi trong tình yêu của Chúa Giêsu, chàng rể đang mời gọi ta đến dự tiệc cưới Nước Trời.

Bài học Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta nhìn lại chính mình. Chúng ta đang sống đạo với tâm tình nào? Có khi nào chúng ta giữ đạo vì sợ phạt, vì bổn phận, vì thói quen hơn là vì lòng yêu mến Chúa không? Có khi nào chúng ta ăn chay – cầu nguyện – làm việc bác ái chỉ để cho người ta thấy, để an tâm với lương tâm mình, mà không thật sự để cho Chúa đổi mới con tim mình không?

Nếu Chúa Giêsu là chàng rể của cuộc đời ta, thì đời sống Kitô hữu phải là một bữa tiệc thiêng liêng, đầy niềm vui và hy vọng. Khi lòng ta sống với Chúa, dù có đau khổ, cũng vẫn có ánh sáng của sự phục sinh. Khi ta bước đi với Chúa, dù có chay tịnh, hy sinh, từ bỏ, nhưng đó không còn là than khóc, mà là một cuộc hiến dâng tình yêu.

Hôm nay, ta đang ở trong tiệc cưới ân sủng của Chúa Giêsu. Người đã yêu ta đến tận cùng, đã chết để cứu chuộc ta, và đang hiện diện nơi Thánh Thể, nơi Giáo Hội, nơi từng biến cố đời sống ta. Đừng giữ khuôn mặt u sầu khi đang sống trong tình yêu của chàng rể Giêsu. Đừng sống đạo kiểu cũ khi rượu mới là Tin Mừng đang chan hòa trước mặt. Đừng mặc lại chiếc áo cũ là tội lỗi, là ích kỷ, là hẹp hòi khi Chúa đang ban cho ta chiếc áo trắng tinh tuyền của người được cứu chuộc.

Xin cho chúng ta được đổi mới từng ngày bởi Lời Chúa và ơn Chúa. Xin cho Giáo Hội luôn là tân nương thánh thiện, luôn sống với trái tim trẻ trung, tràn đầy Thánh Thần, để luôn xứng đáng là hiền thê yêu dấu của Đức Kitô, chàng rể muôn đời. Và xin cho chúng ta, mỗi người con của Hội Thánh, biết giữ gìn mối tình ấy bằng đời sống yêu thương, cầu nguyện, hy sinh và trọn vẹn dâng hiến, để niềm vui tiệc cưới Nước Trời đã bắt đầu hôm nay, sẽ mãi mãi không bao giờ chấm dứt. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

CHÚNG TA KHÔNG THỂ ĂN CHAY TRONG NGÀY CƯỚI

“Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể than khóc, khi chàng rể còn ở với họ?” (Mt 9,15). Câu hỏi của Chúa Giêsu chính là lời tuyên bố về căn tính và sứ mạng của Ngài trong trần gian này: Ngài là Chàng Rể, là Đấng Mêsia được hứa ban, là Đấng mà cả dân Ítraen – trong tư cách Hiền Thê – hằng mong mỏi. Sự hiện diện của Ngài là một thời khắc độc nhất trong lịch sử cứu độ, mở ra một thời đại mới, thời của tiệc cưới, thời của niềm vui cứu độ, thời của sự hiệp thông và chan hòa tình yêu. Ấy vậy mà con người lại có thể tiếp tục chọn một lối sống cũ kỹ, u buồn, khắc khổ, hoặc máy móc giữ luật như thể chưa từng gặp gỡ Đấng mang lại ơn tha thứ và sự sống mới sao? Đó là trọng tâm của Tin Mừng hôm nay – và là một câu hỏi thẳng thắn cho chúng ta trong tư cách là người môn đệ của Đức Kitô.

Vào thời Chúa Giêsu, truyền thống ăn chay có một vị trí đáng kể trong đời sống tôn giáo của người Do Thái. Ngoài ngày ăn chay chính thức là Lễ Xá tội theo luật sách Lêvi (Lv 23,29), nhiều cộng đoàn còn thiết lập thêm những ngày ăn chay khác để tưởng nhớ các biến cố lịch sử đau thương hoặc để bày tỏ lòng sám hối cá nhân. Có những người ăn chay hai lần một tuần, và xem đó là bằng chứng cho lòng đạo đức nhiệt thành (x. Lc 18,12). Tuy nhiên, thói quen đó đôi khi đã biến tướng thành một hình thức tự khoe khoang và dừng lại ở vẻ bề ngoài. Chúa Giêsu từng phê phán sự giả hình của những người “ra vẻ rầu rĩ để thiên hạ thấy là mình ăn chay” (Mt 6,16).

Trong hoàn cảnh ấy, việc các môn đệ Gioan Tẩy Giả đến chất vấn Chúa Giêsu rằng: “Tại sao chúng tôi và các người Pharisêu ăn chay, còn môn đệ ông lại không ăn chay?” (c.14) phản ánh một bối cảnh đạo đức thời ấy, trong đó sự ăn chay trở thành dấu chỉ dễ thấy để đánh giá sự trung tín tôn giáo của một nhóm người. Họ muốn biết vì sao môn đệ Chúa Giêsu không làm điều tưởng như “không thể thiếu” trong hành vi đạo đức? Câu trả lời của Chúa Giêsu là một sự lật ngược hoàn toàn quan niệm: khi Chàng Rể còn ở với họ, khách dự tiệc không thể nào ăn chay được, vì không ai ăn chay trong ngày cưới.

Điều này có nghĩa gì? Trước hết, Đức Giêsu muốn khẳng định rằng sự hiện diện của Ngài giữa nhân loại là biến cố lớn nhất trong lịch sử, là thời điểm long trọng, không thể đem các tập tục cũ để áp đặt lên hoàn cảnh mới. Sự đến của Ngài là như ngày thành hôn giữa Thiên Chúa và nhân loại. Khi Thiên Chúa cử hành giao ước tình yêu với dân Người, thì thái độ đúng đắn không phải là than khóc, sầu buồn, mà là hoan hỷ và tạ ơn. Chính vì thế, bầu khí của thời Đấng Mêsia không thể mang hình dáng khổ hạnh của những hình thức đạo đức xưa kia, nhưng là sự hiện diện sống động và vui tươi của Đấng Cứu Độ, Đấng đến để cho chiên được sống và sống dồi dào.

Tuy nhiên, Chúa Giêsu cũng không phủ nhận giá trị của việc ăn chay. Ngài nói rõ: “Khi chàng rể bị đem đi khỏi họ, bấy giờ họ mới ăn chay” (c.15). Đây chính là lời tiên báo về cuộc Khổ nạn. Đó sẽ là thời khắc bi thương, khi Con Thiên Chúa chịu trao nộp trong tay loài người. Và chính lúc ấy, các môn đệ Ngài sẽ ăn chay, không phải như một nghi thức máy móc, mà là biểu hiện của sự hiệp thông với Đấng đã chịu đau khổ vì yêu thương nhân loại.

Đối với các Kitô hữu, việc ăn chay không còn mang ý nghĩa như xưa – không phải là để mong Chúa đến – vì Chúa đã đến rồi. Nhưng ăn chay là để sửa soạn lòng mình, để mong Chúa trở lại trong vinh quang. Ngay từ thời Giáo Hội sơ khai, các Kitô hữu vẫn giữ thói quen ăn chay – đặc biệt vào thứ tư và thứ sáu – như một cách diễn tả đời sống thống hối và chờ đợi Ngày Quang Lâm. Tuy nhiên, dù ăn chay, người tín hữu vẫn sống trong niềm vui, vì họ không đơn độc, không cô đơn trong bóng tối: Chàng Rể đã phục sinh, đang ở với họ “mọi ngày cho đến tận thế” (Mt 28,20).

Tin Mừng hôm nay còn đưa ra hai hình ảnh ẩn dụ mà Chúa Giêsu dùng để nhấn mạnh tính cách mới mẻ của mạc khải nơi Ngài: Không ai vá áo cũ bằng miếng vải mới, và không ai đổ rượu mới vào bầu da cũ. Miếng vải mới chưa co lại sẽ khiến áo rách thêm, rượu mới còn lên men sẽ làm nứt bầu da cũ, khiến cả bầu lẫn rượu đều hư mất. Qua đó, Chúa Giêsu cho thấy giáo huấn của Ngài mang tính cách mạng, không thể đặt vào khung mẫu cũ kỹ của lề luật và truyền thống hình thức. Để đón nhận rượu mới là Tin Mừng, cần có bầu da mới là tâm hồn mới, là cách sống mới, là một lối nhìn hoàn toàn mới theo tinh thần Bài Giảng trên núi.

Chúng ta đón nhận Tin Mừng của Đức Kitô không phải như vá miếng vải mới vào chiếc áo rách đời mình, cũng không thể đổ rượu cứu độ vào nếp sống cũ kỹ của lòng ích kỷ, ghen ghét, thù hận, gian trá. Người Kitô hữu là người để cho ân sủng Thiên Chúa biến đổi từ gốc rễ, để mặc lấy con người mới trong Đức Kitô, người sống trong niềm vui được yêu thương, được tha thứ, và được sai đi để làm chứng cho niềm hy vọng.

Thế giới hôm nay vẫn còn quá nhiều người sống trong tâm trạng mùa chay vĩnh viễn – họ khép mình trong bóng tối, tuyệt vọng trong khổ đau, đắm chìm trong tội lỗi và mỏi mệt trong những hình thức đạo đức vô hồn. Giáo Hội phải là nơi của rượu mới và bầu khí tiệc cưới. Mỗi cộng đoàn Kitô hữu, mỗi gia đình Công giáo, mỗi người môn đệ Chúa Giêsu phải là một dấu chỉ cho thế giới thấy niềm vui cứu độ đang hiện diện, dù vẫn sống trong thế giới còn nhiều nước mắt.

Nếu Chúa Giêsu là Chàng Rể và chúng ta là khách dự tiệc cưới, thì tại sao chúng ta vẫn còn sống như những kẻ buồn thảm? Nếu rượu mới đã được rót vào cuộc đời chúng ta, thì tại sao vẫn còn vị đắng cay và thờ ơ? Nếu Đức Kitô đã đem đến Lời Hằng Sống, thì tại sao chúng ta còn quyến luyến những giáo điều khô cứng và lề luật trống rỗng?

Ước gì bài Tin Mừng hôm nay đánh thức nơi chúng ta một tinh thần sống đạo mới. Sự thánh thiện không hệ tại ở khuôn mặt nghiêm nghị hay nếp sống khổ hạnh gượng ép, nhưng ở một con tim biết rung cảm trước tình yêu Thiên Chúa, biết vui mừng khi Chàng Rể đang hiện diện, và biết hy sinh, ăn chay, từ bỏ đúng lúc để thanh luyện lòng mình. Niềm vui Phúc Âm là men cho đời, là ánh sáng cho thế gian và là hơi thở cho một thế giới đang cần cứu độ.

Lạy Chúa Giêsu, Chàng Rể của tâm hồn con, xin giúp con biết sống đức tin trong niềm vui và lòng biết ơn. Xin đừng để con rơi vào cạm bẫy của một đời sống đạo hình thức, u sầu và khép kín, nhưng luôn biết mở lòng đón lấy rượu mới của Tin Mừng, để con trở nên chứng nhân cho sự sống, sự tha thứ và niềm vui của Nước Trời giữa lòng thế giới hôm nay. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

THIÊN CHÚA – ĐẤNG LUÔN ĐI BƯỚC TRƯỚC VỚI TÌNH YÊU SÁNG TẠO

Bài Tin Mừng hôm nay (Mt 9,14-17) đưa chúng ta vào một cuộc chất vấn tưởng như đơn sơ, nhưng lại mở ra cả một chiều sâu thần học và linh đạo lớn lao. Các môn đệ Gioan đến hỏi Đức Giêsu: “Tại sao chúng tôi và những người Pharisêu ăn chay, còn môn đệ ông thì không?” Và Đức Giêsu đáp lại bằng hình ảnh tiệc cưới, tấm áo cũ và rượu mới. Những hình ảnh ấy không chỉ đơn giản trả lời cho thắc mắc về việc giữ chay, mà còn hé mở về một thực tại hoàn toàn mới: một kỷ nguyên cứu độ được khai mở nhờ sự hiện diện của chính Ngài. Từ đó, bài suy niệm hôm nay mời gọi chúng ta nhìn lại toàn bộ lịch sử cứu độ dưới ánh sáng của một sự thật kỳ diệu: Thiên Chúa luôn bất ngờ – vì luôn yêu thương – và vì Ngài luôn có những sáng kiến vượt ngoài mọi dự tính và toan tính của con người.

Thật vậy, nếu lướt qua Kinh Thánh từ Cựu Ước đến Tân Ước, chúng ta sẽ nhận thấy một điều vô cùng đặc biệt: Thiên Chúa luôn là Đấng đi bước trước, luôn là Đấng có sáng kiến và luôn chủ động yêu thương con người. Câu chuyện đầu tiên về bà Evà thất bại – khi bà và ông Ađam bất phục tùng Thiên Chúa – không dẫn tới sự kết thúc kế hoạch của Thiên Chúa. Trái lại, Thiên Chúa lập tức có sáng kiến mới: Ngài tuyển chọn Áp-ra-ham để khởi đầu một dân riêng, một dân tộc mang sứ mạng gìn giữ niềm tin độc thần và chuẩn bị cho một Đấng Cứu Thế xuất hiện. Khi dân được tuyển chọn lại bất trung, khi họ phản bội, đi theo các thần ngoại bang, khi họ bị lưu đầy, mất nước, tan hoang, thì chính Thiên Chúa lại là Đấng phục hồi họ, là Đấng hứa ban lại cho họ miền đất, ruộng vườn, thổ sản, như ngôn sứ A-mốt loan báo: “Chúng sẽ tái thiết những thành phố điêu tàn và định cư ở đó; chúng sẽ uống rượu vườn nho mình trồng, ăn thổ sản vườn mình canh tác” (Am 9,14).

Chúng ta nhận ra một điều kỳ diệu: Thiên Chúa không bao giờ thất bại. Dù con người có phản bội, Thiên Chúa vẫn có sáng kiến để tiếp tục chương trình cứu độ. Sa-un không vâng lời, Thiên Chúa chọn Đa-vít. Ê-sau vì ham ăn mà bán quyền trưởng nam, Thiên Chúa chọn Gia-cóp để nối tiếp dòng dõi được chúc phúc. Và Gia-cóp đã trở thành tổ phụ được Thiên Chúa ban lời chúc lành dồi dào: “Xin Thiên Chúa ban cho con sương trời với đất đai màu mỡ, và lúa mì rượu mới dồi dào. Các dân phải làm tôi con, các nước phải sụp xuống lạy con” (St 27,28-29).

Đặc biệt, nơi Chúa Giêsu, Thiên Chúa thực hiện một bước ngoặt lớn chưa từng có trong lịch sử: Ngài gửi chính Con Một của mình xuống thế, trở thành con người, sống giữa nhân loại, để đưa chương trình cứu độ đến chỗ hoàn tất. Đó là một sáng kiến vượt mọi hiểu biết, vượt cả sự tưởng tượng của trí khôn loài người. Trong Đức Giêsu, Thiên Chúa không chỉ sửa chữa những sai lầm, nhưng Ngài tái tạo mọi sự. Ngài thiết lập một giao ước mới, một đạo mới, một dân mới. Đạo cũ chú trọng đến việc giữ luật và nghi thức; đạo mới đặt nền tảng trên tình yêu, lòng thương xót và niềm tin. Dân cũ căn cứ vào huyết thống Áp-ra-ham; dân mới – tức là Hội Thánh – được xây dựng trên đức tin như Áp-ra-ham.

Đó chính là ý nghĩa sâu xa trong lời Đức Giêsu nói về rượu mới, bầu da mới, tấm áo mới. Đạo mới không thể ghép vá vào đạo cũ như một miếng vải mới vào áo cũ. Rượu mới không thể đổ vào bầu da cũ, kẻo bầu sẽ nứt, rượu sẽ đổ. Sự hiện diện của Chúa Giêsu mang lại một thực tại mới, một tinh thần mới, một linh đạo hoàn toàn mới: không chỉ là đổi mới bề ngoài nhưng là một sự canh tân tận căn lòng người. Những hình ảnh ấy không chỉ dành cho dân Do Thái xưa kia, mà còn dành cho chúng ta hôm nay.

Chúng ta cũng cần được đổi mới. Chúng ta cũng cần trở thành bầu da mới để đón nhận rượu mới của Tin Mừng. Chúng ta cần được may lại bằng vải mới để mang lấy tấm áo ân sủng của Chúa. Nếu không, đời sống đức tin của chúng ta sẽ bị rách tả tơi, bị tan vỡ dưới sức mạnh nồng nàn và sống động của ơn Chúa. Chính vì thế, Đức Giêsu không chỉ mời gọi ăn chay hay sám hối theo thói quen đạo đức, nhưng Ngài mời gọi một cuộc hoán cải từ bên trong: thay đổi não trạng, thay đổi lối nhìn, thay đổi cung cách sống đạo, từ hình thức sang nội tâm, từ luật lệ sang tình yêu, từ nghi thức sang gặp gỡ cá vị.

Cuộc sống đức tin hôm nay cũng đối diện với cơn cám dỗ cố hữu: cám dỗ của sự cũ kỹ trong tâm hồn. Có khi chúng ta quen sống đạo theo kiểu hình thức, quen giữ đạo theo kiểu cũ, đọc kinh như thói quen, đến nhà thờ vì bổn phận, giữ lề luật vì sợ lỗi luật. Nhưng điều Chúa mong muốn là một con tim đổi mới. Một con người dám để Chúa làm điều mới mẻ trong cuộc đời mình. Một đời sống được tái sinh trong ân sủng, trong tình yêu.

Nhìn lại lịch sử cứu độ, chúng ta thấy rõ một điều: Chúa không chọn những người hoàn hảo, nhưng Ngài biến những kẻ yếu đuối trở nên mạnh mẽ; Ngài không ngại thất bại của con người, nhưng luôn có một sáng kiến bất ngờ để làm lại từ đầu. Thiên Chúa không bao giờ bỏ cuộc, và Ngài cũng không bao giờ bỏ rơi ai. Đó là điều cho chúng ta niềm hy vọng vững vàng. Dù mình có vấp ngã, dù mình có những quá khứ không đẹp, dù có lúc sống nửa vời trong niềm tin, thì Chúa vẫn có thể đổi mới, tái sinh và làm cho đời ta trổ sinh hoa trái.

Gia-cóp đã thay E-sau, Đa-vít đã thay Sa-un, các môn đệ mộc mạc đã thay thế các kinh sư và luật sĩ đầy chữ nghĩa – vì họ để cho Chúa làm điều mới nơi họ. Họ biết để mình trở thành “bầu da mới”. Còn chúng ta thì sao? Chúng ta có dám để Chúa thay đổi chúng ta? Có dám bỏ đi sự giả hình, thói quen cũ kỹ, lòng kiêu ngạo và cả những thành trì an toàn của bản thân để đón nhận “rượu mới của Tin Mừng” không?

Nguyện xin Chúa giúp chúng ta dám can đảm từ bỏ con người cũ: từ bỏ cái tôi ích kỷ, lòng tự mãn, tâm thức bảo thủ, và cả những lối sống nửa vời, để mặc lấy con người mới – là hình ảnh của Chúa Kitô Phục Sinh. Xin cho chúng ta biết trở thành bầu da mới, tấm áo mới, đời sống mới, xứng đáng đón nhận tình yêu sáng tạo và đầy bất ngờ của Thiên Chúa. Và trên hết, xin cho mỗi người biết để cho chính mình trở thành một sáng kiến tình yêu mới của Chúa giữa thế gian hôm nay. Vì Thiên Chúa không ngừng làm điều mới – nhưng điều mới mẻ đó chỉ thành hiện thực nơi ai biết sẵn sàng đổi mới chính mình. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

SỐNG TRỌN VẸN CHO CHÚA KITÔ – NIỀM VUI CỦA NGƯỜI MÔN ĐỆ

Tin Mừng hôm nay bắt đầu từ một câu hỏi tưởng chừng vô thưởng vô phạt nhưng lại hàm chứa cả một cái nhìn sâu sắc về căn tính của người môn đệ Chúa. Câu hỏi do các môn đệ Gioan đặt ra: “Tại sao chúng tôi và các người Pharisêu ăn chay, mà môn đệ ông lại không ăn chay?” Là câu hỏi bày tỏ mối bận tâm của con người thời ấy về việc giữ luật đạo đức, nhất là việc ăn chay như một dấu chỉ của lòng đạo. Nhưng chính từ câu hỏi ấy, Chúa Giêsu đã mạc khải một chân lý sâu sắc: Ngài chính là Đấng Cứu Thế mà dân Ítraen vẫn ngóng đợi; và sự hiện diện của Ngài giữa nhân loại là khởi đầu cho một thời đại mới – thời của hồng ân và cứu độ, chứ không còn là thời của u buồn, tang chế hay than khóc nữa.

Theo truyền thống Do Thái, ăn chay là hình thức diễn tả niềm trông đợi Đấng Cứu Thế, thể hiện sự thống hối, lòng khiêm nhường, và sự tha thiết mong ơn cứu độ đến với dân riêng của Thiên Chúa. Ăn chay là để bày tỏ tâm tình mong đợi Chúa đến thiết lập triều đại của Ngài, phục hồi vinh quang cho Ítraen, và ban bình an cứu độ cho toàn dân. Nhưng một khi Đấng Cứu Thế đã đến, thì lý do của việc ăn chay ấy không còn nữa. Như Chúa Giêsu trả lời: “Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể than khóc khi chàng rể còn ở với họ?” Sự hiện diện của Ngài là lý do của niềm vui, không phải của u buồn; là thời của tiệc cưới, không phải của tang chế.

Thật vậy, Chúa Giêsu chính là chàng rể – theo ngôn ngữ ngôn sứ Hôsê và Isaia – là Đấng tình yêu của Thiên Chúa dành cho dân của Người. Mọi ai nhận ra được điều ấy thì không còn sống trong bầu khí của lề luật cũ, nhưng bắt đầu sống trong một khung cảnh mới, tràn ngập tình yêu, tự do và ân sủng. Vì vậy, việc ăn chay của các môn đệ không phải bị loại bỏ hoàn toàn, nhưng được định vị lại: “Sẽ có ngày chàng rể bị đem đi, bấy giờ họ mới ăn chay.” Ăn chay không còn chỉ là giữ luật cho xong bổn phận, nhưng là một hành vi gắn liền với lòng yêu mến, đau đáu mong được kết hiệp lại với Chúa khi Người tạm vắng.

Đi xa hơn, Chúa Giêsu dùng hai dụ ngôn: vá áo cũ bằng vải mới và rượu mới – bầu da cũ. Đây là cách Ngài làm nổi bật sự tương phản giữa Tân Ước và Cựu Ước, giữa lối sống mới mà Tin Mừng mang lại và tinh thần khép kín, hình thức của lề luật xưa. Một vải mới vá vào áo cũ chỉ làm rách thêm. Một rượu mới đổ vào bầu cũ sẽ làm hư cả rượu lẫn bầu. Cả hai hình ảnh đều diễn tả rằng Tin Mừng không thể sống chung trong một đời sống nửa vời, nửa sáng nửa tối, nửa mới nửa cũ, mà phải là một sự thay đổi toàn diện từ căn rễ. Làm môn đệ của Chúa không thể chỉ là giữ lại chút gì đó của lối sống cũ, của thế gian, rồi vá víu, chắp nối với những mảnh rời rạc của Tin Mừng. Phải có một cuộc “cắt đứt”, một sự từ bỏ dứt khoát với cái cũ, để thực sự bước vào đời sống mới.

Như thế, làm môn đệ Chúa không chỉ là một danh hiệu gắn trên mình, nhưng là một sự thay đổi hoàn toàn từ nội tâm đến lối sống. Đó là một sự “sống trọn cho Chúa và vì Chúa” như lời thánh Phaolô tuyên xưng: “Tôi sống, nhưng không phải tôi sống, mà là chính Chúa Kitô sống trong tôi” (Gl 2,20). Một đời sống không còn bị chi phối bởi những ràng buộc của lề luật bên ngoài, nhưng được thúc đẩy bởi tình yêu và sự kết hiệp thân mật với Đấng đang sống trong mình. Đó là sự tự do đích thực của con cái Thiên Chúa.

Vì thế, bài Tin Mừng hôm nay mời gọi mỗi người chúng ta nhìn lại mối tương quan của mình với Chúa Giêsu. Ta có đang sống trong niềm vui vì Chúa đang ở với mình không? Hay ta vẫn còn u buồn, sợ hãi, như thể đang sống trong thời kỳ không có Đấng Cứu Thế? Ta có thật sự để cho đời sống của mình trở thành “bầu da mới” có khả năng đón nhận và giữ lấy “rượu mới” là ân sủng, tình yêu và sự sống của Chúa không? Hay ta chỉ muốn vá víu Tin Mừng vào những thói quen cũ kỹ, những cách sống nửa vời, những ràng buộc thế tục?

Chúa không muốn ta sống đạo như một gánh nặng, nhưng như một tiệc cưới tràn ngập niềm vui. Chúa không muốn ta giữ đạo vì sợ luật, mà vì yêu Chúa. Chúa không muốn ta chỉ tuân giữ hình thức bên ngoài, mà là sống một đời sống được biến đổi từ bên trong, để Tin Mừng trở thành sức sống mới, động lực mới cho mọi chọn lựa, hành động và tương quan trong đời sống hằng ngày.

Lạy Chúa Giêsu, Đấng là chàng rể của nhân loại, Đấng đã đến giữa trần gian để mở ra một thời đại mới, thời của tình yêu và cứu độ, xin giúp chúng con biết nhận ra sự hiện diện của Chúa trong cuộc đời, để chúng con không sống như những người đang buồn sầu chờ mong, nhưng là những người đang vui mừng vì được ở trong tình yêu của Chúa. Xin giúp chúng con dám dứt khoát với lối sống cũ, với cái tôi ích kỷ và những đam mê thế gian, để thực sự trở nên “bầu da mới” sẵn sàng đón nhận ân sủng Chúa. Xin Chúa sống trong chúng con, biến đổi chúng con, để chúng con sống trọn vẹn cho Chúa, và mang Tin Mừng đến cho anh chị em chung quanh. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

CHÚA GIÊSU – NGƯỜI CANH TÂN VÀ GIẢI PHÓNG

Trong bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta gặp lại hình ảnh quen thuộc của Đức Giêsu, không như một người phá đổ Luật Môsê, mà là Đấng đến để kiện toàn Luật ấy, không như một nhà cách mạng nổi loạn, mà là Đấng khai mở một tinh thần mới, đem đến một sự sống mới, một niềm vui mới cho con người. Người không phá bỏ truyền thống, nhưng Người cũng không để mình bị đóng khung trong những truyền thống cũ kỹ mà đánh mất mục tiêu chính yếu là cứu độ con người. Người yêu mến các truyền thống, nhưng không phải là một con người bảo thủ; Người thông thạo Lề Luật, biết cách tuân giữ, nhưng không làm nô lệ cho luật; Người tôn trọng cái cũ, nhưng không để cái cũ ngăn cản sức sống đổi mới của ân sủng Thiên Chúa.

Khi các môn đệ của Gioan Tẩy Giả đến hỏi Chúa Giêsu tại sao các môn đệ của Người lại không ăn chay như họ, Đức Giêsu đã dùng một hình ảnh rất đẹp và mạnh mẽ: “Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể than khóc, khi chàng rể còn ở với họ?” (Mt 9,15). Người ví mình là chàng rể, các môn đệ là khách dự tiệc cưới – thời điểm này là thời của niềm vui, của sự hiện diện, của tình yêu giao duyên giữa Thiên Chúa và con người. Ăn chay là dấu chỉ của niềm mong đợi Đấng Cứu Thế. Nhưng Người đã đến rồi – vì thế, giờ đây không còn là thời tang chế, mà là thời vui mừng. Giờ đây không phải là lúc để tiếc thương điều chưa có, nhưng là lúc để hân hoan với hồng ân đang hiện diện.

Hơn thế nữa, Chúa Giêsu dùng hình ảnh cụ thể của miếng vải mới vá vào áo cũ và rượu mới đổ vào bầu da cũ để nói lên sự cần thiết phải có tinh thần mới để đón nhận Tin Mừng. Không thể tiếp nhận sức sống thần linh trong khung sườn cũ kỹ, cứng nhắc, đầy định kiến của lối sống và suy nghĩ đã lỗi thời. Không thể cứ bám víu vào các cơ cấu, hình thức, thói quen đạo đức chỉ vì nó là “truyền thống”, mà quên mất nội dung căn cốt là tình yêu, sự sống, lòng nhân từ và sự giải thoát.

Quả thực, Chúa Giêsu yêu thích cái mới, tạo nên cái mới, sống và chết vì sự canh tân. Người không chống lại việc giữ chay theo luật truyền, vì chính Người cũng đã từng ăn chay bốn mươi đêm ngày trong hoang địa. Nhưng Người sẵn sàng bãi bỏ những thực hành tôn giáo nào chỉ còn là cái vỏ, cản trở sự sống và niềm vui trọn vẹn của con người. Người không chống lại việc tuân thủ Lề Luật, nhưng Người nhìn thấy rõ rằng luật lệ là để phục vụ con người, chứ không phải để con người bị trói buộc và nghiền nát dưới sức nặng của lề luật.

Tin Mừng của Đức Giêsu là một làn gió mới, là ánh sáng xuyên thủng đêm tối, là nguồn mạch làm sống lại những tâm hồn đã khô cằn. Tin Mừng không chỉ là một tập hợp lời dạy khôn ngoan; Tin Mừng là sự sống của chính Đức Kitô Phục Sinh, là một sức mạnh bẻ gãy xiềng xích, phá vỡ mọi giam hãm của sợ hãi, định kiến, và những lề thói vô hồn. Tin Mừng làm cho cuộc sống được “mới lại” từng ngày.

Trong ánh sáng của Lời Chúa hôm nay, chúng ta được mời gọi tự vấn: chúng ta có phải là những con người tự do không? Hay chúng ta vẫn bị ràng buộc bởi những sợ hãi mơ hồ, những nề nếp cũ kỹ, những thói quen tưởng như an toàn nhưng lại khiến chúng ta không còn sinh khí, không còn hứng khởi, không còn sáng tạo trong việc sống đạo?

Chúng ta có thực sự là những người sống tinh thần mới mẻ của Đức Kitô không? Hay chúng ta chỉ là những người đi lễ đều đặn, đọc kinh rập khuôn, tham gia sinh hoạt tôn giáo nhưng không để Lời Chúa đánh động, không để Tin Mừng chất vấn, không để Thánh Thần canh tân?

Phải chăng chúng ta đang tự giam mình trong “bầu da cũ”, trong các lối suy nghĩ bảo thủ, tự mãn, quen thói “làm như xưa giờ vẫn làm” mà không còn có một ngày nào dám thốt lên: “Hôm nay, tôi muốn đổi mới”? Nếu lòng tin của ta không thúc đẩy ta thực hiện một điều gì mới mẻ, không giúp ta hoán cải một lối suy nghĩ, không giúp ta can đảm bỏ một nết xấu hay khởi đầu một hành trình mới, thì có thể ta chỉ đang sống trong cái vỏ cũ của đạo, chứ chưa đụng đến cái tim của đức tin.

Tinh thần của Đức Giêsu là tinh thần tự do. Không phải tự do để buông thả, nhưng là tự do của những con người trưởng thành trong đức tin, biết gắn bó với điều cốt lõi và sẵn sàng rời bỏ những điều phụ thuộc nếu nó không còn phục vụ Tin Mừng. Là người tự do, Chúa Giêsu dám đụng đến những điều bất khả xâm phạm trong xã hội tôn giáo Do Thái thời đó: ngày Sabát, việc thanh tẩy, cách ăn uống, sự phân biệt sạch – dơ, sự kỳ thị người tội lỗi… Tất cả những gì là hình thức, là rào cản, là lề luật vô hồn đều bị Người vượt qua – vì mục tiêu lớn nhất của Người là làm cho con người sống và sống dồi dào.

Vậy, thưa cộng đoàn, điều Chúa mời gọi chúng ta hôm nay không phải là vứt bỏ tất cả truyền thống và lề luật. Người không cổ vũ lối sống nổi loạn vô tổ chức. Nhưng Người mời gọi chúng ta không được biến niềm tin thành một bảo tàng, không được để đời sống đạo trở thành những nghi thức rỗng tuếch. Niềm tin vào Đức Kitô là một cuộc sống động, là một cuộc phiêu lưu, là một hành trình không ngừng đổi mới.

Chúng ta hãy can đảm nhìn lại chính mình: tôi có đang sống đạo như một cái máy không? Tôi có để những tập tục, những hình thức chi phối tôi đến mức tôi không còn thấy niềm vui khi đến gần Chúa, không còn cảm hứng khi nghe Lời Người? Tôi có sợ thay đổi, sợ làm điều gì mới chỉ vì sợ bị người khác dị nghị? Tôi có dám để Chúa thổi hơi mới vào tâm hồn tôi, để tôi không còn sống lặp đi lặp lại như cái đồng hồ cũ?

Xin Chúa Giêsu – Chàng Rể của Hội Thánh – ban cho chúng ta một trái tim mới, một đôi mắt mới, một hơi thở mới. Xin cho chúng ta, dù ở tuổi nào, vẫn giữ được lửa đức tin luôn sống động, luôn hăng say với điều thiện, luôn khao khát đổi mới mình theo Tin Mừng. Ước gì mỗi người chúng ta không chỉ là người giữ đạo, mà là người sống đạo; không chỉ là người nhớ về quá khứ, mà là người can đảm hướng tới tương lai, bằng đôi chân đức tin, bằng trái tim rộng mở, và bằng lòng khát khao nên thánh từng ngày.

“Rượu mới thì phải đổ vào bầu da mới.”
Xin cho con được trở nên bầu da mới để rượu ân sủng của Chúa đổ đầy và làm con tươi mới mỗi ngày.
Amen.

Lm. Anmai, CSsR

ĐỪNG SỐNG ĐẠO CHỈ BẰNG HÌNH THỨC

“Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể than khóc khi chàng rể còn ở với họ?” – một câu hỏi của Chúa Giêsu đầy ẩn ý, nhưng lại bày tỏ một chân lý vĩ đại. Đó là sự hiện diện của Người – Đức Giêsu Kitô – không chỉ làm nên một thời khắc mới trong lịch sử, mà còn đánh dấu một sự chuyển đổi căn bản trong cách hiểu và sống đạo của con người. Bài Tin Mừng hôm nay, tuy ngắn, nhưng lại chứa đựng một sứ điệp rất sâu sắc về mối tương quan giữa Cựu Ước và Tân Ước, giữa luật cũ và ơn thánh mới, giữa tấm áo cũ và miếng vải mới, giữa bầu da cũ và rượu mới – và chính Chúa Giêsu là tâm điểm của toàn bộ cuộc hoán đổi ấy.

Đã nhiều lần Đức Giêsu bị chỉ trích bởi những người Pharisêu. Họ, những người nghiêm cẩn giữ luật, luôn soi xét từng hành động, lời nói của Người qua lăng kính của Lề Luật Môsê. Họ nghĩ rằng Chúa Giêsu là một kẻ vô kỷ luật, một người phớt lờ truyền thống. Nhưng Đức Giêsu đã không phủ nhận giá trị của Lề Luật. Ngược lại, Người tuyên bố rõ ràng: “Tôi đến không phải để hủy bỏ Lề Luật, nhưng là để kiện toàn”. Điều đó có nghĩa là, Người không đến để xóa bỏ những gì Môsê và các ngôn sứ đã truyền lại, nhưng đến để mặc cho chúng một chiều sâu, một ý nghĩa trọn vẹn hơn – một tinh thần sống động đến từ chính Thiên Chúa.

Cựu Ước là hành trình dọn đường. Lề Luật, các nghi thức, chay tịnh… đều nhằm hướng lòng dân Chúa về Đấng Cứu Thế sẽ đến. Vì thế, khi Chúa Giêsu xuất hiện, khi “Chàng Rể” đã hiện diện, thì không còn cần phải buồn sầu, mong đợi hay chỉ sống với những hình thức cũ nữa. Thời đại mới đã khởi sự, thời của ân sủng, của sự hiện diện sống động của Thiên Chúa giữa lòng nhân loại. Không phải ăn chay buồn bã vì thiếu vắng Đấng Cứu Tinh, nhưng là hân hoan vì Đấng ấy đang ở ngay bên cạnh.

Vậy tại sao các môn đệ Chúa Giêsu không ăn chay? Không phải vì họ không đạo đức. Nhưng vì họ đang sống trong sự hiện diện của Thiên Chúa, họ đang bước vào một thời đại mới, thời của “tiệc cưới”, thời của hân hoan. Tấm áo cũ không thể vá bằng vải mới. Rượu mới không thể đựng trong bầu da cũ. Đây là một hình ảnh rõ ràng mà Chúa muốn dùng để nói về sự khác biệt giữa hai thời đại – và cũng là sự thay đổi thiết yếu của đời sống con người khi gặp gỡ Người.

Luật Môsê như một bầu da cũ – có giới hạn, có chức năng, nhưng không còn đủ để chứa đựng “rượu mới” là ơn cứu độ của Đức Kitô. Nếu cứ cố giữ bầu da cũ, rượu mới sẽ làm nó nứt ra, và cả bầu lẫn rượu đều hư mất. Cũng vậy, nếu người Kitô hữu không chịu “đổi mới bầu da” là chính tâm hồn mình, thì sẽ không thể đón nhận trọn vẹn những ân sủng mà Chúa muốn trao ban. Không thể sống đạo trong một tâm thế cũ kỹ, đầy định kiến, khép kín, đầy toan tính, kiêu ngạo, hận thù, mà lại mong nhận được tình yêu, sự sống và bình an của Thiên Chúa.

Tinh thần mới mà Chúa Giêsu đem đến chính là một lối sống mới: yêu thương, tha thứ, bao dung, hiền hòa, từ bỏ con đường tội lỗi, và bước đi trong ánh sáng của Chân Lý. Đó là tinh thần mà Chúa Giêsu đã sống, đã rao giảng, và đã đổ máu mình ra để minh chứng. Nếu ai đó còn cố giữ lấy cái tôi cứng nhắc, cố chấp, ích kỷ, thì làm sao có thể để rượu mới là ân sủng của Chúa tràn vào?

Bởi đó, lời mời gọi cho người môn đệ hôm nay là: hãy dám canh tân. Hãy dám bước ra khỏi thói quen cũ, não trạng cũ, lối sống cũ. Đừng giữ chặt “tấm áo rách” rồi đòi vá bằng “vải mới” – bởi điều đó chỉ khiến “chỗ rách lại càng rách thêm”. Hãy dám cởi bỏ những lớp vỏ của kiêu ngạo, hận thù, ganh ghét, đố kỵ, để mặc lấy Đức Kitô – Đấng là sự sống mới, là tinh thần mới, là chính nguồn vui bất diệt.

Sống đạo không phải là lặp lại hình thức, không phải là làm theo khuôn phép cách máy móc. Nhưng là để cho Tin Mừng của Chúa Giêsu thấm vào từng ý nghĩ, lời nói, hành vi. Là thay đổi tận căn từ con tim, để sống đạo bằng tình yêu chứ không phải bằng sợ hãi. Là sống đạo như người đã gặp được Chàng Rể – Đấng đem đến một thời kỳ tràn đầy ân sủng.

Bài Tin Mừng hôm nay cũng chất vấn chúng ta: liệu chúng ta có đang sống như những người vẫn đang mong chờ Chúa, trong buồn bã và sầu não, dù Người đã đến? Hay chúng ta đang sống trong sự hiện diện sống động của Người – trong hoan lạc và lòng biết ơn? Liệu chúng ta có dám làm mới lại tấm lòng mình, để xứng đáng là “bầu da mới” chứa đựng rượu ân sủng mà Chúa đang sẵn lòng đổ tràn?

Lạy Chúa Giêsu, xin đừng để con sống đạo chỉ bằng hình thức, nhưng biết canh tân con tim mỗi ngày. Xin giúp con biết loại bỏ những gì cũ kỹ, lỗi thời, cản trở ân sủng của Chúa. Xin cho con ý thức rằng, chính con là tội nhân, nhưng cũng là người được yêu, được mời gọi trở nên mới mỗi ngày. Xin đổ đầy con rượu mới của Thần Khí Chúa, để con biết sống như người thuộc về thời đại của ánh sáng, thời đại của Tình Yêu, và của Ơn Cứu Độ. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

GIỮ ĐẠO BẰNG TRÁI TIM MỚI TRONG GIAO ƯỚC MỚI

Tin Mừng theo thánh Mát-thêu hôm nay (Mt 9,14-17) thuật lại việc các môn đệ ông Gio-an đến hỏi Chúa Giêsu: “Tại sao chúng tôi và các người Pharisêu ăn chay, mà môn đệ ông lại không ăn chay?” Và Chúa đã trả lời bằng hình ảnh của một bữa tiệc cưới: “Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể than khóc, khi chàng rể còn ở với họ?” Câu trả lời của Chúa không chỉ là một lối từ chối giữ chay theo kiểu người Do Thái, nhưng là lời mời gọi bước vào một lối sống đạo hoàn toàn mới mẻ: sống trong giao ước mới với tinh thần mới. Và điều mới mẻ đó chính là đặt Chúa Giêsu làm trung tâm, giữ đạo bằng tình yêu chứ không bằng hình thức.

Sống đạo theo lối cũ là giữ chay, cầu nguyện, bố thí, đi lễ… như những nghĩa vụ nặng nề, như một “cái ách” phải mang vì sợ hình phạt. Nhưng Chúa Giêsu đến không để bắt con người phải gồng gánh một lề luật khô cứng như thế, Người đến để kiện toàn lề luật, để làm cho việc giữ đạo mang một linh hồn mới – đó là linh hồn của tình yêu. Không phải vì luật mà giữ đạo, nhưng vì yêu mến Thiên Chúa nên sống trung tín. Không phải vì sợ phạt mà làm lành lánh dữ, nhưng vì lòng mến dành cho Đấng yêu mình trước.

Hình ảnh “chàng rể” trong Tin Mừng là hình ảnh Chúa Giêsu – Đấng Thiên Sai – đang ở với các môn đệ. Khi có Người hiện diện, mọi việc giữ chay như một dấu chỉ của tâm tình mong chờ trở nên không còn hợp thời nữa. Một khi Chúa Giêsu – Đấng được chờ mong – đang hiện diện, thì tâm tình phải là hân hoan, vui mừng, sống hết mình cho tình yêu giao ước mới. Tất cả việc đạo đức phải xoay quanh điểm này: có Chúa, có tình yêu, có niềm vui, và có ơn cứu độ.

Tuy nhiên, vấn đề không phải ở hình thức ăn chay hay không ăn chay. Vấn đề là ở tinh thần. Chúa Giêsu dùng hai hình ảnh khác để diễn tả rõ hơn: không ai lấy vải mới mà vá áo cũ; không ai đổ rượu mới vào bầu da cũ. Những hình ảnh này muốn nói rằng: một khi Tin Mừng được ban xuống, một khi giao ước mới được thiết lập trong Chúa Kitô, thì cách sống đạo cũng phải canh tân. Phải bỏ đi não trạng cũ, thói quen vụ hình thức, lối giữ đạo cằn cỗi, khô khan. Phải mặc lấy tinh thần mới: yêu Chúa bằng trái tim yêu thương sống động, chứ không giữ đạo như một cái máy, như người làm công.

Chúa Giêsu thấy rõ tâm thức của những người Pharisêu và cả một số môn đệ của ông Gio-an: họ trung thành với luật, họ đạo đức, họ có thể ăn chay hai lần một tuần, cầu nguyện nhiều, dâng cúng kỹ càng. Nhưng tất cả chỉ còn là hình thức, vì họ đã đánh mất linh hồn của luật. Họ coi trọng việc tuân giữ đến mức quên đi mục tiêu của luật là yêu thương. Họ đặt luật lệ lên trên con người, nên mới trách Chúa vì “dám” chữa bệnh ngày Sabát, vì “dám” để các môn đệ không giữ chay… Họ biến đạo thánh của Thiên Chúa thành một gánh nặng không hồn, một bộ máy nghi thức không sự sống.

Chính vì thế, Chúa Giêsu đến không để phá bỏ, nhưng để “chắp lại đôi cánh cho lề luật”, như lời cầu nguyện đầy cảm hứng đã diễn tả: đôi cánh ấy là tình yêu, là lòng mến. Luật không còn là cái ách, mà là con đường tình yêu. Giữ đạo không phải vì sợ, nhưng vì yêu. Yêu thì không còn thấy nặng nề. Yêu thì không thấy mất mát. Yêu thì tự nhiên hy sinh, tự nhiên phục vụ, tự nhiên khiêm nhường. Và cũng chính nhờ yêu, việc giữ đạo trở thành niềm vui, trở thành mối tương quan sống động giữa ta với Đấng hằng sống, chứ không còn là một bổn phận chết.

Nhưng tình yêu ấy không thể tự ta có. Đúng như lời cầu nguyện đã chân thành thưa lên: “Lạy Chúa, tự nhiên con khó mến Chúa. Đức mến là một ân huệ.” Thật vậy, không ai có thể yêu mến Thiên Chúa bằng sức riêng. Đức mến là hoa trái của Chúa Thánh Thần, là ân ban từ trời. Và để có được tình yêu ấy, chúng ta phải xin, phải khiêm nhường, phải mở lòng, phải đón nhận rượu mới – là chính ân sủng của giao ước mới – để chính tình yêu ấy biến đổi trái tim ta, để lòng ta thành “bầu da mới”, biết mềm mại, linh hoạt, và chứa đựng niềm vui sống đạo trong ân sủng.

Sống đạo với tinh thần mới còn có nghĩa là đừng dừng lại ở cái vẻ ngoài. Có thể đi lễ đều, đọc kinh chăm, làm phúc thường xuyên, nhưng vẫn có thể là người đang “giữ đạo cũ” nếu những việc ấy không xuất phát từ tình yêu. Trái lại, một người có thể rất âm thầm sống đức tin, nhưng vì yêu Chúa sâu xa nên tất cả đời sống họ là một cử chỉ tôn thờ. Chúa Giêsu từng trách những người Pha-ri-sêu vì họ “giữ đạo bằng môi bằng miệng, còn lòng thì xa Chúa.” Chúng ta hôm nay cũng cần xét mình: tôi sống đạo bằng trái tim hay bằng cái vỏ bọc? Tôi đi lễ vì yêu Chúa hay vì sợ tội? Tôi cầu nguyện để gặp Chúa hay chỉ để làm yên lương tâm?

Lời mời của Chúa Giêsu hôm nay là một lời mời bước vào sự canh tân nội tâm. Người mời ta sống đạo bằng một tình yêu sống động, bằng một trái tim được đổ đầy rượu mới của ân sủng. Người mời ta sống vui trong sự hiện diện của Chúa, vì “chàng rể đang ở với chúng ta” – nghĩa là chính Chúa Giêsu đang ở giữa đời ta, trong Thánh Thể, trong Lời Chúa, trong từng biến cố đời thường. Người không thích ta sống đạo như kẻ than khóc trong đám tang, nhưng như người dự tiệc cưới. Bữa tiệc ấy là Giao Ước Mới, là đời sống mới, là Tin Mừng cứu độ.

Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã thiết lập giao ước mới, đã ban cho chúng con rượu mới – là chính tình yêu, lòng thương xót và sự sống của Chúa. Xin Chúa cũng biến đổi chúng con, để mỗi người chúng con trở thành bầu da mới, có thể chứa được ơn Chúa cách xứng đáng. Xin cho việc giữ đạo của chúng con không bao giờ là thói quen hình thức, nhưng luôn là hành trình yêu mến, là sự lớn lên trong ân sủng và lòng trung tín. Xin dạy chúng con sống đạo bằng trái tim chứ không bằng cái mặt nạ, bằng niềm vui chứ không bằng gượng ép, bằng lòng yêu mến chứ không bằng thói quen. Để rồi, từng ngày sống của chúng con là một tiệc cưới trong ân sủng, nơi Chúa là chàng rể luôn ở với chúng con mãi mãi. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

SỐNG TIN MỪNG GIỮA THỜI GIAN VUI MỪNG CỦA CHÀNG RỂ: SUY NIỆM THỨ BẢY TUẦN XIII THƯỜNG NIÊN

“Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể than khóc, khi chàng rể còn ở với họ?” (Mt 9,15). Đây là câu trả lời của Đức Giêsu khi người ta trách các môn đệ của Ngài không ăn chay như môn đệ Gioan và nhóm Pharisêu. Câu trả lời ấy không chỉ làm sáng tỏ thái độ của Đức Giêsu đối với việc ăn chay, nhưng còn mở ra cho chúng ta một viễn tượng thiêng liêng rất sâu xa về căn tính của Ngài và căn tính của người môn đệ trong Tân Ước. Qua lời đáp ấy, Đức Giêsu không chỉ xác nhận Ngài là Đấng Cứu Thế – vị Tân Lang của nhân loại, mà còn giúp ta hiểu một cách đúng đắn ý nghĩa và giá trị của việc ăn chay, của việc tuân giữ lề luật, và của chính đời sống đức tin.

Chúng ta cùng nhau nhìn lại truyền thống ăn chay trong lịch sử các tôn giáo để hiểu rõ hơn bối cảnh lời Chúa hôm nay. Người Do Thái xưa ăn chay như một biểu tượng của sự sám hối và mong đợi Đấng Cứu Thế: từ sáng đến chiều, không ăn uống gì, không để lộ vẻ buồn rầu ra mặt (như Chúa Giêsu đã dạy trong Mt 6,16-18). Việc ăn chay ấy gắn liền với những biến cố buồn thương của dân tộc, với niềm mong chờ một thời đại Thiên Sai. Sau này, trong truyền thống Hồi giáo, tín đồ vẫn giữ lối ăn chay ấy trong suốt tháng Ramadan – từ rạng đông đến hoàng hôn, nhịn ăn và uống, như một hình thức tẩy rửa tâm hồn. Phật giáo lại có hình thức chay khác – kiêng ăn thịt để nuôi dưỡng lòng từ bi, ăn vào ngày mồng một, ngày rằm hay theo hạnh nguyện cá nhân. Trong khi đó, truyền thống Công giáo – nhất là sau thời Cựu Ước – cũng có quy định ăn chay, ban đầu là giữ cả ngày không ăn uống, sau này được giảm nhẹ theo hình thức chỉ ăn một bữa no và hai bữa nhẹ vào ngày Thứ Tư Lễ Tro và Thứ Sáu Tuần Thánh. Tuy nhiên, dù cách giữ khác nhau, điểm chung của mọi hình thức chay tịnh chính là: Hạ mình trước Thiên Chúa, làm chủ các đam mê xác thịt, hướng lòng về đời sống thiêng liêng.

Thánh Tôma Aquinô đã lý giải ý nghĩa sâu xa của việc ăn chay qua ba điểm chính yếu. Thứ nhất, ăn chay giúp chế ngự các đam mê và giữ tâm hồn thanh sạch. Khi xác thịt bị hạ thấp, linh hồn dễ vươn lên. Thứ hai, ăn chay mở lòng ta ra với Thiên Chúa – giúp tâm hồn bay lên cao, dễ dàng chiêm niệm và kết hiệp hơn. Thứ ba, ăn chay là một hình thức đền tội, là hành vi sám hối, giúp ta đứng thẳng trước Thiên Chúa trong sự khiêm nhường chân thành.

Chính trong bối cảnh ấy mà chúng ta hiểu lời Đức Giêsu hôm nay. Người không chối bỏ việc ăn chay. Thật vậy, bản thân Chúa đã ăn chay 40 ngày đêm trước khi bắt đầu sứ vụ công khai (x. Lc 4,1-2). Người cũng nói rõ rằng “loại quỷ này chỉ có thể trừ được bằng cầu nguyện và ăn chay” (x. Mt 17,21). Nghĩa là Đức Giêsu xác nhận giá trị của việc ăn chay. Tuy nhiên, Ngài không dừng lại ở giá trị hình thức, nhưng nâng nó lên tầm mức nội tâm. Chúa không cần một bộ mặt rầu rĩ để chứng minh lòng đạo đức (x. Mt 6,16), cũng không chấp nhận một tâm hồn khoe khoang hình thức đạo hạnh. Điều Người muốn, như tiên tri Gioen đã nói: “Hãy xé lòng, đừng xé áo” (x. Ge 2,12).

Quan trọng hơn hết, Đức Giêsu giúp chúng ta thay đổi cái nhìn về thời đại. Ngài xác định rõ Ngài là “Chàng Rể” – Đấng được mong đợi từ lâu nay đã đến. Mọi người giữ chay trong Do Thái giáo vì mong chờ Đấng Cứu Thế – nhưng giờ đây Đấng ấy đang hiện diện. Làm sao còn có thể buồn sầu được khi tiệc cưới đã khai mở, khi tân lang đã đến và đang ở giữa khách mời? Người môn đệ Chúa giờ đây không phải là người đang trông đợi mà là người đang dự tiệc cưới – tiệc cứu độ. Trong tiệc ấy, niềm vui phải là tâm tình chủ đạo. Như thánh Phaolô đã nhấn mạnh: Đức Kitô là Hôn Phu và Giáo hội là Hiền thê của Người (x. Ep 5,25-33). Hôn phối ấy không theo nghĩa trần tục, mà là hình ảnh cao cả về sự hiệp nhất giữa Thiên Chúa và dân Người. Thánh Âugustinô cũng từng suy tư: “Chú rể chính là hiện thân Thiên Chúa trong hình hài nhân loại”.

Vì vậy, ăn chay lúc này – khi Đức Giêsu đang hiện diện – là điều không hợp lý. Nhưng sẽ đến ngày Chàng Rể bị đem đi, nghĩa là khi Đức Giêsu chịu chết và phục sinh, lên trời về cùng Chúa Cha – khi ấy, Giáo hội bước vào thời gian mong chờ lần trở lại trong ngày Quang Lâm. Chính trong thời gian chờ đợi ấy, các môn đệ sẽ ăn chay, như một hình thức diễn tả lòng sám hối và khát khao gặp lại Chúa.

Ngày nay, chúng ta đang sống trong thời gian “Chàng Rể đã ra đi”, là lúc để sống đời đức tin tỉnh thức. Ăn chay – không chỉ vào hai ngày theo luật, mà còn có thể được thực hiện trong suốt hành trình Mùa Chay, hay cả trong từng ngày sống – là cách để nhắc ta nhớ rằng: mình đang sống trong thời mong chờ gặp lại Chúa. Nhưng hình thức ăn chay ấy phải là lời thưa “xin vâng” trong tình yêu, chứ không phải là một hình thức nặng nề, gượng ép, khắc khổ bề ngoài.

Người tín hữu hôm nay cần can đảm sống một tinh thần chay tịnh mới: không chỉ là kiêng thịt, mà còn kiêng nói lời cay độc; không chỉ là nhịn ăn, mà còn nhịn cơn giận dữ, ghen tị, ích kỷ. Chúng ta hãy ăn chay bằng cách tha thứ người xúc phạm mình, chia sẻ phần ăn cho người nghèo, bỏ đi thú vui vô bổ để dành thời gian cầu nguyện và lắng nghe Lời Chúa. Một sự chay tịnh không chỉ thanh lọc thân xác mà còn gọt giũa tâm hồn, để tim ta trở nên chỗ ở xứng đáng cho Thiên Chúa.

Thánh Âugustinô đã nói một cách tuyệt vời rằng: “Chay tịnh làm sạch sẽ tâm hồn, gia tăng trí khôn, hướng xác thịt đến thần linh, thể hiện con tim thống hối và khiêm nhường, chẻ nhỏ những đám mây thèm muốn, dập tắt đám lửa dâm dục và đốt lên ánh sáng thật sự của đức ái”. Vâng, mục tiêu cuối cùng của mọi hình thức đạo đức là làm cho lòng yêu mến Thiên Chúa được nảy nở. Chay tịnh không phải để chứng tỏ ta đạo đức hơn ai, nhưng là để yêu thương Chúa và tha nhân một cách sâu đậm hơn.

Nguyện xin Chúa Giêsu – vị Tân Lang của linh hồn chúng ta – giúp chúng ta luôn sống trong niềm vui đón chờ Ngài. Dù Ngài đã “bị đem đi”, nhưng chúng ta không buồn thảm, vì vẫn còn ở trong thời gian ân sủng. Hãy sống như những phù rể biết yêu mến Chàng Rể, biết chuẩn bị cho Ngài trở lại bằng đời sống thánh thiện, tỉnh thức và yêu thương. Và mỗi lần chúng ta ăn chay, hãy nhớ rằng: đó không phải là hành vi buồn khổ, nhưng là lời nguyện cầu thầm lặng của tình yêu mong chờ được hiệp thông trọn vẹn với Người Mình yêu.

Lm. Anmai, CSsR