PHÂN TÍCH SÂU SẮC VỀ VẤN ĐỀ ĐỐI THOẠI GIỮA…
10 bài suy niệm Lời Chúa Thứ Tư Tuần XII TN (của Lm. Anmai, CSsR)
SỐNG ĐỨC TIN GIỮA THẾ GIAN GIẢ DỐI
Câu chuyện của ông Áp-ram trong Sách Sáng Thế là một hành trình sống đức tin cách anh hùng và trọn vẹn, giữa một thế giới mờ tối và những thực tại tưởng chừng bất khả. Thiên Chúa đã nói với ông: “Hỡi Áp-ram, đừng sợ, Ta là khiên che thuẫn đỡ cho ngươi; phần thưởng của ngươi sẽ rất lớn.” Nhưng Áp-ram là người thực tế, ông dám đối thoại và đặt vấn đề với Thiên Chúa: “Chúa sẽ ban cho con cái gì? Con ra đi mà không con cái…” Và lời hứa của Thiên Chúa không những không bị lay chuyển bởi sự chất vấn ấy, mà còn trở nên cụ thể và rực sáng hơn: “Hãy ngước mắt lên trời, và thử đếm các vì sao… Dòng dõi ngươi sẽ như thế đó.” Một người cao niên, không con nối dõi, lại được hứa ban một dòng tộc đông như sao trời. Vậy mà Áp-ram tin. Tin một điều vượt khỏi lý trí. Tin nơi một Đấng không dối lừa. Và chính vì ông đã tin, mà ông được kể là người công chính. Đức công chính của ông không đến từ việc ông làm được điều gì to tát, nhưng đến từ việc ông tin Thiên Chúa là Đấng trung tín.
Đó cũng là điểm khởi đầu của mối tương quan Giao ước giữa Thiên Chúa và nhân loại. Lịch sử cứu độ, về cốt lõi, là lịch sử giữa một Thiên Chúa tín thành và những con người được mời gọi sống đức tin. Đức tin là khởi đầu của mọi phúc lành, là chiếc chìa khóa mở cửa cho Thiên Chúa bước vào đời sống ta. Nhưng đức tin ấy không thể sống trong một thế giới ảo tưởng, gian trá, giả hình và giả hiệu. Tin là bước đi trên đất thật, sống giữa lòng cuộc đời, và chọn lựa mỗi ngày đi theo ánh sáng của Thiên Chúa thay vì những cám dỗ hào nhoáng của thế gian. Tin là nhận ra đâu là cây lành sinh trái tốt, đâu là cây độc sinh quả hư, như chính lời Chúa Giêsu dạy trong Tin Mừng hôm nay: “Cứ xem họ sinh hoa quả nào thì biết họ là ai.”
Câu nói ấy không đơn thuần chỉ là lời khuyên để phân biệt người tốt – kẻ xấu, nhưng là nguyên tắc căn bản cho đời sống đức tin Kitô hữu. Giữa một thế giới nơi các ngôn sứ giả vẫn xuất hiện đều đặn, nơi danh nghĩa Kitô hữu có thể trở thành một chiếc áo đẹp để che đậy lòng tham, sự gian dối, thì Chúa Giêsu dạy chúng ta đừng chỉ nghe lời lẽ hoa mỹ, đừng chỉ nhìn dáng vẻ hiền lành bên ngoài, mà hãy nhìn kết quả – hoa trái – cuộc sống của một người. Một người sống đức tin thật sự thì không thể không để lại dấu tích của sự thiện lành: lòng bác ái, công bình, khiêm nhường, trung tín, hy sinh, phục vụ, tha thứ. Những ai mang danh là “ngôn sứ”, “người của Chúa”, nhưng lại sống đầy hận thù, ích kỷ, ganh ghét, vụ lợi, thì chắc chắn chỉ là “sói dữ đội lốt chiên”.
Trong bài đọc thứ nhất, ông Áp-ram được mời gọi không chỉ tin, mà còn dâng hiến. Khi ông dâng các lễ vật để lập giao ước, ông đã phải bảo vệ những của lễ ấy khỏi loài chim trời, tức là bảo vệ những gì thiêng liêng khỏi bị xâm phạm, từ chính tay mình. Đức tin đòi hỏi chúng ta canh giữ những giá trị thánh thiêng giữa cuộc sống bị vây quanh bởi những thế lực muốn xâm chiếm và biến mọi sự thành phàm tục. Một ngọn đuốc cháy rực đi qua giữa các con vật xẻ đôi, là hình ảnh đầy thiêng liêng cho việc Thiên Chúa bước vào trong giao ước – một Thiên Chúa không xa cách, không đứng ngoài, nhưng Ngài đi vào giữa hiến tế của lòng tin, để xác lập một mối dây không thể phá hủy.
Và như thế, bài đọc hôm nay nói với chúng ta rằng: nếu muốn nhận lãnh lời hứa của Thiên Chúa, nếu muốn thuộc về dòng dõi của Áp-ra-ham, thì phải bước đi bằng chính đức tin của ông – một đức tin sống động, cụ thể, bền vững, biết đối thoại với Thiên Chúa, biết trung tín và biết dâng hiến. Đức tin ấy sẽ giúp ta nhận diện và vượt qua được các hình thức giả trá trong đời sống đạo: giả hình trong việc thờ phượng, giả danh trong sứ vụ, giả nghĩa trong lòng bác ái. Một người đức tin thật không thể sống hai mặt, không thể một đằng tuyên xưng Chúa mà một đằng lại theo thế gian.
Chúa Giêsu cảnh báo rõ ràng: “Cây nào không sinh quả tốt thì bị chặt đi và quăng vào lửa.” Đó là một cảnh báo mạnh mẽ cho mọi Kitô hữu hôm nay – đặc biệt là những ai đang có ảnh hưởng trong cộng đoàn, trong xã hội, trong Giáo Hội. Không thể chỉ dựa vào những lời nói đạo đức, những hình thức bên ngoài, những danh phận được gán, mà cho rằng mình thuộc về Thiên Chúa. Sự thật không nằm ở lời nói mà ở đời sống. Ai sống ngay lành thì tự nhiên hoa trái họ sinh ra sẽ lành. Ai sống giả trá thì sớm hay muộn, hoa trái của họ cũng sẽ lộ ra thối rữa, và kết cục chỉ còn lửa trừng phạt.
Nhìn lại xã hội hôm nay, chúng ta thấy đầy rẫy những “ngôn sứ giả”, những người nhân danh Chúa để trục lợi, nhân danh tôn giáo để làm giàu, nhân danh tình yêu để lừa gạt. Nhưng chúng ta cũng được thấy những con người bình dị, âm thầm, hy sinh từng ngày, gieo hạt giống yêu thương, sống khiêm nhu phục vụ trong âm thầm. Họ không nói nhiều, nhưng đời sống của họ là một bài giảng sống động. Đó là “cây tốt sinh quả tốt”, là “những vì sao trên trời” trong dòng dõi của Áp-ram hôm nay.
Còn chúng ta, ta đang sống đức tin thế nào? Đời sống của chúng ta đang sinh ra hoa trái gì? Chúng ta là những cành nho gắn liền với Thân Nho là Chúa Giêsu, hay chỉ là những nhánh nho khô đang tách lìa khỏi nguồn sống thật? Hãy xét mình cách chân thật: ta có đang sống thật không, hay đang giả bộ làm người tốt? Đức tin của ta có phải là đức tin như của Áp-ram không, hay chỉ là đức tin hình thức, lễ nghi, hời hợt và không dẫn đến hoa trái yêu thương?
Lời Chúa hôm nay mời gọi ta hãy sống đức tin cách thật lòng, cách rõ ràng, không nước đôi, không quanh co, không ngụy trang. Hãy sống đức tin ấy bằng lòng tin như tổ phụ Áp-ram, bằng sự quảng đại hiến dâng những gì quý giá, bằng sự can đảm bảo vệ điều thiêng liêng khỏi những mối đe dọa, bằng cách nhận ra ai là sói đội lốt chiên để tránh xa, và bằng việc sinh hoa trái lành trong đời sống hằng ngày. Hoa trái ấy là sự hiền hậu, là công chính, là tha thứ, là từ tâm, là bác ái, là lòng trung tín, là sự dấn thân phục vụ.
Trong phụng vụ, chúng ta không chỉ nghe Lời Chúa, mà còn được mời bước vào Giao ước Thánh Thể – nơi chính Chúa Kitô hiến mình làm lễ tế, lập nên giao ước mới bằng Máu Ngài. Như tổ phụ Áp-ram xưa, chúng ta cũng dâng hiến và được mời gọi bước vào giao ước yêu thương với một Thiên Chúa trung thành. Nhưng nếu chúng ta lãnh nhận Giao ước này mà không sinh hoa trái tốt, thì ta sẽ bị kết án như cây xấu bị quăng vào lửa. Trái lại, nếu chúng ta sống lời hứa bằng một đời sống đức tin chân thật, thì phần thưởng của chúng ta sẽ rất lớn, như chính lời Thiên Chúa nói với Áp-ram: “Ta là khiên che thuẫn đỡ cho ngươi.”
Vậy chúng ta hãy xin ơn Chúa cho mình biết sống đức tin như Áp-ram: dám tin vào điều không thể, dám sống điều Chúa mời gọi, dám kiên trì trong bóng tối thử thách, và dám sinh hoa trái của sự thật, sự thiện, sự sống – trong một thế giới đang đầy rẫy sự giả trá, gian tà, và chết chóc. Khi ấy, đời sống chúng ta sẽ không chỉ là một cây lành, mà còn là một dấu chỉ sống động của Giao ước tình yêu Thiên Chúa đang tiếp tục nơi trần gian. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
CỨ XEM HỌ SINH HOA QUẢ NÀO, THÌ BIẾT HỌ LÀ AI
“Cứ xem họ sinh hoa quả nào, thì biết họ là ai.” Câu nói đơn sơ, mộc mạc mà Đức Giêsu tuyên bố với các môn đệ trong Tin Mừng theo thánh Mát-thêu hôm nay lại mang một sức nặng không chỉ cho thời các Tông Đồ mà còn cho tất cả chúng ta trong bối cảnh hôm nay. Bởi vì, giữa một thế giới đầy những tiếng nói, đầy những người lên tiếng nhân danh chân lý, công lý và tình yêu, thì việc phân định ai là cây tốt, ai là cây sâu, ai là tiên tri thật, ai là ngôn sứ giả – là một bổn phận sống còn, là điều cần thiết cho hành trình đức tin, không những để cứu chính linh hồn mình mà còn để gìn giữ sự hiệp nhất, lòng trung tín và tinh thần tỉnh thức cho cộng đoàn dân Chúa.
Đức Giêsu không nói đến hoa trái theo nghĩa vật lý nhưng là hoa trái của cuộc sống, của lời nói, của hành vi và của tâm hồn. Hoa trái đó là thước đo thật sự, là “cái bật mí” cho thấy con người đích thật của một người là gì. Đó không chỉ là một lối nói khôn ngoan nhưng còn là một tiêu chuẩn rất xác thực mà Tin Mừng muốn người Kitô hữu dùng để nhận định, để chọn lựa và để sống sao cho phù hợp với thánh ý Thiên Chúa.
Ngay từ đầu, Chúa Giêsu đã cảnh báo rằng trong đời sống đức tin, sẽ có những “ngôn sứ giả”, nghĩa là những kẻ mượn danh nghĩa tôn giáo, khoác lên mình bộ mặt đạo đức, nói năng như một vị thầy, hành xử như người có sứ mạng, nhưng kỳ thực họ là “sói dữ tham mồi”. Họ đến không để dẫn dắt đàn chiên, mà để nuốt chửng những ai yếu đuối, cả tin, đơn sơ. Họ không tìm kiếm hạnh phúc của người khác, mà tìm vinh quang, quyền lực, danh tiếng và cả vật chất cho chính mình. Họ không phục vụ theo kiểu vị mục tử mà là lợi dụng, thống trị và đánh lừa.
Điều làm cho những “ngôn sứ giả” trở nên nguy hiểm chính là việc họ “đội lốt chiên”. Nếu họ xuất hiện như lang sói, dân Chúa dễ dàng nhận ra và tránh xa. Nhưng khi họ mang bộ dạng của người lành, rao giảng ngọt ngào, nói lời đạo đức, làm một vài hành vi mang màu sắc bác ái, thì người ta dễ bị mê hoặc. Có những ngôn sứ giả thời Đức Giêsu chính là các kinh sư, biệt phái, những người “nói mà không làm”, “chất gánh nặng lên vai người khác mà mình không đụng ngón tay vào”. Có những ngôn sứ giả thời sơ khai của Hội Thánh, là những người rao giảng một thứ Tin Mừng lệch lạc, khiến thánh Phaolô phải kêu lên: “Dù là thiên thần từ trời xuống mà rao giảng một Tin Mừng khác thì cũng bị nguyền rủa” (Gl 1,8). Có những ngôn sứ giả thời nay là những người nhân danh đạo, nhân danh Chúa để lôi kéo, lập nhóm, làm chia rẽ, gây hoang mang hoặc nhân danh mạc khải để truyền bá những thứ mê tín trá hình là đức tin.
Vì thế, Đức Giêsu dạy ta một nguyên tắc căn bản: “Cứ xem họ sinh hoa quả nào, thì biết họ là ai.” Đây không phải là một lời mời gọi ta xét đoán bề ngoài hay vội vàng kết luận người khác, nhưng là một sự phân định được xây dựng trên kiên nhẫn, khiêm tốn và cầu nguyện. Ta không nhìn vào những hình thức bề ngoài, không bị lóa mắt bởi những thành công hay những cử chỉ giả tạo, nhưng nhìn vào hoa trái của một đời sống. Hoa trái đó là gì? Là lòng bác ái, sự thật, sự hiền lành, lòng thương xót, sự tha thứ, đức tin chân thành, sự hy sinh thầm lặng và lòng khiêm nhường. Hoa trái đó có làm cho cộng đoàn hiệp nhất không? Có làm cho người khác trở về với Chúa, lớn lên trong đức tin, được chữa lành và được sống thật không? Hay hoa trái đó là sự chia rẽ, phô trương, bạo lực tinh thần, hận thù, chỉ trích, thao túng và kéo người khác ra khỏi Hội Thánh?
Đức Giêsu dùng một hình ảnh rất đời thường để làm sáng tỏ lời dạy của Người: “Có ai lại hái nho ở bụi gai hay vả trên cây găng không?” Một lần nữa, điều đó cho thấy bản chất không thể nào thay đổi được bằng lớp sơn bên ngoài. Cây gì thì sinh quả đó. Tâm hồn nào thì toát ra hành động đó. Lòng yêu mến thật sự thì phát sinh bác ái thật sự. Trái lại, nếu trong lòng đầy sự gian dối, ích kỷ, tham lam, thì sớm muộn gì, nó cũng phát lộ qua lời nói, cử chỉ, thái độ và những gì người ấy tạo ra.
Những ai là ngôn sứ thật? Chính là những người sống kết hiệp mật thiết với Thiên Chúa, không tìm vinh quang cho bản thân nhưng để ánh sáng Thiên Chúa rọi chiếu qua đời mình. Họ không bao giờ tự xưng là ngôn sứ, nhưng chính đời sống, hành vi, lời nói, và nhất là hoa trái của cuộc đời họ nói lên điều đó. Những ngôn sứ thật không gây ồn ào, không kêu gọi đám đông, không tuyên bố những điều gây sốc, nhưng âm thầm, trung thành và can đảm sống đức tin. Họ có thể là các linh mục khiêm tốn sống âm thầm phục vụ giữa một vùng quê nghèo; là những nữ tu lặng lẽ dạy trẻ khuyết tật; là giáo dân chân thành sống Tin Mừng trong gia đình, nơi công sở, hay giữa chợ đời.
Lời cảnh báo của Chúa Giêsu không chỉ dành cho người khác, mà còn dành cho chính mỗi người chúng ta. Chúng ta có thể trở nên “ngôn sứ giả” cho chính con cái mình, khi miệng thì rao giảng đạo đức, nhưng đời sống thì phản chứng; có thể trở nên “ngôn sứ giả” nơi xứ đạo, khi chỉ trích người khác, nhưng lại chẳng bao giờ hoán cải bản thân; có thể trở nên “ngôn sứ giả” cho người thân khi sống giả tạo, hai mặt, hoặc sống bằng những giá trị phù phiếm. Hãy xét xem: đời sống chúng ta đang sinh hoa trái gì? Có là hoa trái của Thánh Thần hay là sản phẩm của xác thịt?
Cây nào không sinh quả tốt thì sẽ bị chặt và quăng vào lửa. Một câu nói rất rõ ràng, dứt khoát. Chúa không nói rằng Ngài sẽ nhìn vào nhãn hiệu, vào bộ rễ, vào màu sắc của lá cây… nhưng là hoa trái. Bởi vì chỉ có hoa trái mới làm chứng cho bản chất. Người Kitô hữu không thể chỉ “thuộc về đạo” trên giấy tờ hay qua lời tuyên xưng ngoài miệng, mà còn phải là người sinh hoa trái. Không có hoa trái thì tức là không sống. Không có hoa trái thì tức là không liên kết với Chúa Kitô. Và cuối cùng là sẽ bị loại ra, bị chặt đi và quăng vào lửa.
Điều đáng sợ không phải là “bị chặt”, nhưng là sống cả một đời mà không sinh được một hoa trái nào cho Thiên Chúa. Sống một đời đạo mà chỉ lo thỏa mãn bản thân, làm đẹp hình ảnh cá nhân, tranh đấu cho cái tôi và không hề mang lại một chút ánh sáng Tin Mừng nào cho ai – đó là một thất bại thảm hại. Đừng nghĩ rằng cứ giữ đạo là đủ. Chúa Giêsu không nói: “Cứ xem họ đi lễ nhà thờ nào, thì biết họ là ai.” Cũng không nói: “Cứ xem họ học thần học ở đâu, viết sách ra sao, phát ngôn nhiều hay ít.” Nhưng là: “Cứ xem họ sinh hoa quả nào.” Hoa trái là dấu chỉ của sự sống thật, là sự phản ánh trung thực của một đức tin sống động và khiêm hạ.
Từ những lời của Chúa Giêsu, ta được mời gọi kiểm tra lại chính đời sống mình, không phải để chì chiết bản thân, nhưng để hoán cải. Có lẽ ta vẫn còn sống theo “hoa trái của xác thịt”: ích kỷ, đố kỵ, ghen ghét, khoe khoang, tự cao. Có lẽ ta vẫn còn là cây tốt về hình thức nhưng đang bị sâu mọt của tham lam, thói quen tội lỗi hay lười biếng gặm nhấm. Có lẽ ta vẫn làm nhiều việc đạo đức nhưng thiếu lòng yêu thương chân thật. Hôm nay, Chúa mời gọi ta quay về, tìm lại gốc rễ thật sự: sống liên kết với Người – như cành nho với cây nho. Vì chỉ có trong Ngài, ta mới có thể sinh hoa trái.
Hãy nhìn vào đời sống các thánh mà ta yêu mến: thánh Phanxicô khó nghèo, thánh Têrêsa bé nhỏ, thánh Maximilianô, mẹ Têrêsa Calcutta… Mỗi người trong các ngài đều không rao giảng bằng sức mạnh của ngôn từ, nhưng bằng cả một đời sống là “hoa trái của Thánh Thần”: yêu thương, hy sinh, phục vụ, hiền lành, trung tín, quảng đại và tha thứ. Hoa trái ấy không thể giả được, không thể làm hàng nhái được. Vì đó là kết quả của một đời sống liên kết với Thiên Chúa, với Đức Giêsu – Cây Nho Thật.
Kết thúc bài giảng hôm nay, chúng ta hãy cầu xin Chúa ban cho chúng ta một cái nhìn sáng suốt và một tâm hồn chân thành, để ta luôn biết nhận ra đâu là điều Chúa muốn, đâu là ngôn sứ thật, đâu là ngôn sứ giả, đâu là con đường dẫn đến sự sống, và đâu là con đường dẫn đến diệt vong. Xin cho chúng ta đừng dừng lại ở việc mang danh Kitô hữu, nhưng hãy trở thành cây tốt, sống sâu trong lòng Hội Thánh, được nuôi dưỡng bởi Lời Chúa và các Bí tích, để mỗi ngày sinh ra những hoa trái tốt lành, xứng đáng với tình yêu và ơn gọi mà Thiên Chúa đã ban cho chúng ta. Và xin đừng quên: “Cứ xem họ sinh hoa quả nào, thì biết họ là ai” – cũng chính là tiêu chuẩn mà Thiên Chúa sẽ dùng để nhận ra chúng ta trong ngày sau hết. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
CỨ XEM HỌ SINH HOA QUẢ NÀO, THÌ BIẾT HỌ LÀ AI
Trong hành trình của Hội Thánh trải dài qua các thời đại, không lúc nào vắng bóng những con người tự xưng là ngôn sứ, là người được sai đi bởi Thiên Chúa. Họ nói lời nghe rất hợp tai, hấp dẫn đám đông, có vẻ đầy nhiệt thành và đạo mạo. Thế nhưng, trong số ấy, không ít người lại là những kẻ giả hình, mượn danh Chúa để phục vụ chính mình, để trục lợi, để xây dựng vương quốc riêng, chứ không phải Nước Thiên Chúa. Ngay từ những ngày đầu, Chúa Giêsu đã cảnh báo các môn đệ về sự hiện diện của các ngôn sứ giả. Lời cảnh báo ấy không chỉ dành cho thời Chúa Giêsu, mà còn có giá trị cho mọi thời đại, kể cả hôm nay.
“Anh em hãy coi chừng các ngôn sứ giả, họ đội lốt chiên mà đến với anh em; nhưng bên trong, họ là sói dữ tham mồi” (Mt 7,15). Hình ảnh “đội lốt chiên” khiến người nghe rùng mình. Những người này không chỉ là những người lầm đường, mà còn là những kẻ nguy hiểm. Họ không chỉ lừa dối người khác mà còn lừa dối chính mình, và qua dáng vẻ đạo mạo, hiền lành, họ dễ dàng lôi kéo và mê hoặc những ai không tỉnh thức.
Vì thế, Chúa Giêsu đã dạy một phương pháp để phân định: “Cứ xem họ sinh hoa quả nào, thì biết họ là ai” (Mt 7,16). Đây không chỉ là một cách phân biệt ngôn sứ thật hay giả, mà còn là một tiêu chuẩn căn bản để thẩm định mọi con người, kể cả chính chúng ta. Chúng ta không thể chỉ nhìn vào những lời họ nói, hay sự hấp dẫn bề ngoài, mà cần phải xem xét hoa trái họ sinh ra trong đời sống và sứ vụ. Hoa trái ấy là gì? Đó là lòng yêu thương, sự khiêm nhường, đức công chính, tinh thần phục vụ, lòng trung tín và sự kiên nhẫn. Nếu cuộc đời họ sinh ra những hoa trái của Thần Khí, đó là dấu chỉ họ đang sống trong sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần.
Ngược lại, nếu những gì họ gây ra là chia rẽ, tranh cãi, lôi kéo, bè phái, chia rẽ trong Hội Thánh, và đời sống của họ đầy tham vọng, kiêu ngạo, hưởng thụ, thì không thể nào đến từ Thiên Chúa. Một cây xấu không thể sinh quả tốt. Một người sống trong xác thịt thì không thể sinh ra những điều thuộc Thần Khí. Cây nào sinh quả ấy. Đó là nguyên tắc không bao giờ sai lệch.
Trong thời Cựu Ước, chúng ta đã thấy những ngôn sứ giả thường xuyên xuất hiện, và dân Israel nhiều lần bị lừa dối. Họ tin vào những lời an ủi giả tạo, những lời hứa hão huyền mà các ngôn sứ giả rao giảng, khiến họ rời xa lề luật của Chúa và đi vào con đường diệt vong. Trong Tân Ước, thánh Phaolô nhiều lần lên tiếng mạnh mẽ về các tông đồ giả, những kẻ đội lốt tông đồ của Đức Kitô. Ngài còn cảnh báo: “Chính Satan cũng đội lốt thiên thần sáng láng” (2 Cr 11,14).
Từ đó, chúng ta hiểu rằng sự tinh tế của cái ác nằm ở chỗ nó ngụy trang khéo léo đến mức khó nhận ra. Người Kitô hữu không được đánh giá sự việc bằng vẻ bề ngoài hay những lý luận khôn ngoan, mà phải cầu nguyện và nhờ ơn Chúa Thánh Thần soi sáng, để có thể phân định rõ ràng.
Thánh Phaolô trong thư gửi tín hữu Galát đã trình bày rõ ràng về hai lối sống: sống theo xác thịt và sống theo Thần Khí. Hoa trái của Thần Khí là bác ái, hoan lạc, bình an, nhẫn nhục, nhân hậu, từ tâm, trung tín, hiền hòa và tiết độ. Trong khi đó, hành động của xác thịt là dâm ô, truỵ lạc, thờ ngẫu tượng, phù phép, hận thù, bất hoà, nóng giận, tranh chấp, chia rẽ, bè phái, ganh tị, say sưa, chè chén (Gl 5,19-23). Dựa trên thước đo này, ta có thể nhận ra đâu là người của Thiên Chúa và đâu là kẻ chỉ mượn danh Chúa.
Trong thời đại hôm nay, khi mạng xã hội và internet trở thành công cụ phổ biến, những người tự xưng là tiên tri, là người được Thiên Chúa chọn lựa xuất hiện nhan nhản. Họ có thể rao giảng, chữa lành, nói tiên tri, thậm chí lôi kéo được một số lượng lớn người theo. Tuy nhiên, điều này không chứng minh họ là người của Chúa. Vấn đề là, sau những hành động, lời nói ấy, họ để lại hoa quả gì? Họ có sống đời sống hiền lành, khó nghèo, đơn sơ, chân thật, khiêm tốn như Đức Kitô không? Họ có sống đúng với tinh thần Bát Phúc mà Chúa Giêsu đã dạy trên núi không?
Chúng ta là con cái của ánh sáng, là thành phần của Hội Thánh, thì cần có một cái nhìn thấu suốt và khôn ngoan. Chúng ta không thể sống đức tin chỉ bằng cảm tính, bằng những bùng nổ cảm xúc, nhưng cần phải gắn bó mật thiết với Chúa Giêsu, học hỏi Lời Người, để có thể nhận ra đâu là sự thật.
Hội Thánh của Chúa là Hội Thánh thánh thiện, nhưng vẫn gồm những con người yếu đuối. Vì thế, Hội Thánh luôn cần được canh tân, thanh luyện và bảo vệ trước những mối nguy đến từ bên ngoài và cả từ bên trong. Cách bảo vệ tốt nhất là sống trung thành với Lời Chúa, cầu nguyện, và không bao giờ ngưng phân định.
Một giáo dân chân chính không phải là người chỉ biết nghe theo một người giảng dạy, nhưng là người biết suy gẫm Lời Chúa, biết sống các Bí tích, và sống hiệp thông với Hội Thánh. Người ấy biết phân định và chọn lựa điều đúng với Tin Mừng, không chạy theo những điều giật gân, lạ lùng mà bỏ quên cốt lõi của đức tin: đó là yêu thương, tha thứ, phục vụ và khiêm tốn.
Chúa Giêsu đã dạy chúng ta một bài học sống động về sự khôn ngoan: “Cứ xem họ sinh hoa quả nào, thì biết họ là ai”. Chính đời sống thường ngày sẽ là bằng chứng hùng hồn hơn mọi lời nói. Một đời sống trong sáng, đầy hoa trái tốt lành, là lời chứng mạnh mẽ nhất về sự hiện diện của Thiên Chúa trong tâm hồn người ấy.
Ước gì chúng ta luôn biết lắng nghe Chúa Thánh Thần, luôn biết nhìn đời sống bằng ánh sáng Lời Chúa, và nhất là biết dùng tiêu chuẩn hoa trái để nhận ra đâu là chiên, đâu là sói. Vì chính hoa trái mới là điều tồn tại mãi, và chính hoa trái mới đưa chúng ta đến sự sống đời đời trong Chúa. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
CÂY TỐT SINH QUẢ TỐT
“Cứ xem họ sinh hoa quả nào thì biết họ là ai” (Mt 7,16). Đó là tiêu chuẩn phân định mà chính Chúa Giêsu đã trao cho các môn đệ để nhận ra ai thật, ai giả giữa đời. Trong bất cứ thời đại nào, kể cả thời của Chúa Giêsu hay thời hôm nay, luôn có những người mang danh là ngôn sứ, là người của Thiên Chúa, nhưng lại chỉ là cây xấu đội lốt cây tốt, là sói đội lốt chiên. Họ hấp dẫn, họ nổi bật, họ thu hút được quần chúng, nhưng hoa trái mà họ sinh ra lại là những mầm hủy diệt. Vì thế, Chúa Giêsu đã cảnh báo rõ ràng: “Anh em hãy coi chừng các ngôn sứ giả. Họ đội lốt chiên mà đến với anh em; nhưng bên trong, họ là sói dữ tham mồi” (Mt 7,15).
Thế nhưng, điều khó là làm sao để phân biệt được cây tốt với cây xấu khi cây chưa kịp ra quả? Có những cây xanh tươi sum suê, đầy sức sống bên ngoài nhưng lại không sinh ra được một trái nào, như cây vả bị Chúa Giêsu chúc dữ. Có những cây trông khẳng khiu, cằn cỗi, tưởng như chết khô nhưng lại là cây cho ra những trái ngọt ngào. Vì thế, cần có một điều rất quan trọng: kiên nhẫn. Kiên nhẫn chờ đợi và kiên nhẫn vun trồng. Một cây tốt cần có thời gian để phát triển, cần có người chăm sóc, vun xới, tưới nước, giữ gìn khỏi sâu bọ. Cũng vậy, đời sống đức tin và nhân đức nơi mỗi người cũng cần thời gian và lòng kiên trì.
Khi nhìn người khác, chúng ta cũng cần có một cái nhìn yêu thương và nhẫn nại. Đừng vội xét đoán. Đừng quá hấp tấp đưa ra những kết luận chỉ dựa vào bề ngoài. Cần chờ đến mùa thu hoạch, cần thấy được những hoa trái của đời họ để biết họ là ai. Như người làm vườn không thể chặt bỏ một cây khi nó chưa kịp trổ hoa. Cũng vậy, khi nhìn chính mình, ta cũng cần sự kiên nhẫn không kém. Đừng vì những vấp ngã mà tuyệt vọng. Đừng vì những yếu đuối mà bỏ cuộc. Hãy cứ trung thành vun trồng đời sống thiêng liêng, sám hối mỗi ngày, cải thiện mỗi ngày, rồi sẽ có ngày Chúa cho sinh hoa quả tốt lành.
Để trở thành cây tốt sinh quả tốt, ta cần một đức tin kiên vững, như đức tin của tổ phụ Áp-ra-ham. Ông đã ra đi khi tuổi đã cao, khi chưa có con nối dõi, khi chưa thấy vùng đất chảy sữa và mật như lời Chúa hứa. Ông chỉ mang theo một niềm tin và lời hứa. Ông tin vào Thiên Chúa, tin vào lòng trung tín của Ngài. Và chính niềm tin ấy đã làm nên cây tốt trong ông. Cây ấy sinh ra hoa trái là cả một dân tộc được Thiên Chúa chọn. Hoa trái ấy kéo dài qua bao thế hệ, cho đến tận thế, và đưa Áp-ra-ham trở thành tổ phụ của những ai tin. Như lời Thánh Vịnh ca ngợi: “Người công chính như cây trồng bên dòng nước, cứ đúng mùa là hoa quả trổ sinh, cành lá chẳng bao giờ tàn tạ” (Tv 1).
Nhưng cây tốt sinh quả tốt không chỉ đòi hỏi đức tin, mà còn cần lòng trung thành với giao ước. Một khi đã ký kết giao ước với Thiên Chúa, Ngài luôn trung tín với giao ước đó. Nhưng con người thì sao? Lời hứa của Chúa là cây non, có khi gai góc, có khi yếu ớt, có khi như sắp tàn lụi trong mùa đông lạnh giá. Đó là những lúc ta gặp thử thách, gặp thất bại, gặp nỗi đau. Nhưng nếu ta vẫn giữ lòng trung thành, vẫn tin rằng mùa xuân sẽ đến, thì hoa trái sẽ bừng nở. Chúa không bao giờ quên giao ước. Ngài luôn chờ đợi những người tôi trung. Và một mùa xuân vĩnh cửu đang chờ những ai trung thành đến cùng.
Trung thành cũng là biết can đảm ký kết lại giao ước với Thiên Chúa, như vua Khít-ki-gia đã làm. Nhận ra tổ tiên đã lầm lỗi, đã phế bỏ giao ước, khiến dân rơi vào tiêu vong, vua đã không ngần ngại sám hối và can đảm lập lại giao ước với Chúa. Đó là hành động của một người biết chọn lựa đúng đắn, biết trồng cây trên đất tốt, biết chọn mặt gửi vàng. Chính hành động đó đã cứu cả dân tộc, và trở thành mẫu gương cho mọi thế hệ.
Vì thế, mỗi người chúng ta cần cầu xin Chúa cho mình được ơn phân định: biết phân biệt cây tốt với cây xấu. Đừng chỉ nhìn vào hình thức bên ngoài, đừng để bị mê hoặc bởi vẻ hào nhoáng của lời nói, dáng dấp, chức vị. Một cây có thể có lá xanh tươi, có thể cao lớn uy nghi, nhưng nếu không sinh quả, thì sẽ bị chặt đi và quăng vào lửa. Chúa Giêsu nói: “Cứ xem họ sinh hoa quả nào thì biết họ là ai”. Vậy hoa trái nào là tiêu chuẩn để nhận ra người của Chúa? Đó là hoa trái của bác ái, của công bình, của sự thật, của khiêm nhường, của tha thứ, của sự sống.
Đồng thời, cũng xin cho ta đừng trở thành cây xấu. Đừng sống hai mặt, sống giả dối. Đừng là cây chỉ có vẻ đẹp hình thức bên ngoài mà bên trong là rỗng tuếch. Đừng nói lời đạo đức mà lòng đầy toan tính, ghen ghét, ích kỷ. Chúa Giêsu mời gọi ta sống chân thật. Cây tốt là cây chân thật. Cây thật là cây có gốc rễ. Rễ ăn sâu vào lòng đất đức tin, lòng đất của Lời Chúa và các bí tích. Thân cây được nuôi dưỡng bằng cầu nguyện, hy sinh, khiêm nhường. Lá cây là những việc lành nhỏ bé mỗi ngày. Và hoa trái sẽ là hạnh phúc đích thật – hạnh phúc không đến từ bên ngoài, mà từ sự sống kết hợp với Thiên Chúa.
Anh chị em thân mến,
Lời Chúa hôm nay là lời mời gọi ta nhìn lại cuộc đời mình: Ta đang là cây gì? Cây của Chúa hay cây của thế gian? Ta đang sinh ra những hoa trái nào? Có những người được gọi là thành công, được ca tụng, được nhiều người ngưỡng mộ. Nhưng hoa trái mà họ để lại là gì? Có khi chỉ là chia rẽ, thù hận, tham lam, ích kỷ. Còn có những người âm thầm, chẳng ai biết tên, nhưng họ gieo tình thương, sống cho người khác, âm thầm phục vụ. Đó là cây tốt, sinh hoa trái phúc lành cho trần gian.
Xin Chúa cho mỗi người chúng ta biết sống trung thực, sống kiên nhẫn, sống đức tin vững vàng. Biết đón nhận những thử thách như mùa đông để rồi khi mùa xuân đến, cây đời ta đơm hoa kết trái trong Chúa. Xin Chúa cho ta biết chọn con đường trung tín, biết chăm sóc đời sống nội tâm như người làm vườn cần mẫn, để một ngày kia, khi Chúa đến, Ngài sẽ thấy nơi ta những hoa trái ngọt lành, và mời gọi ta vào hưởng niềm vui vĩnh cửu.
Amen.
Lm. Anmai, CSsR
CỨ XEM HỌ SINH HOA QUẢ NÀO, THÌ BIẾT HỌ LÀ AI
Trong hành trình đức tin, mỗi người Kitô hữu được mời gọi không chỉ tin tưởng trong lòng, tuyên xưng trên môi miệng, nhưng còn phải sống một đời sống có sức làm chứng. Tin Mừng ngày Thứ Tư tuần 12 Thường niên, với hình ảnh cây và trái, mời gọi chúng ta nhìn lại căn tính Kitô hữu của mình trong ánh sáng của việc làm cụ thể. Đức Giêsu nói: “Cứ xem họ sinh hoa quả nào, thì biết họ là ai. Cây tốt không thể sinh quả xấu, cũng như cây sâu không thể sinh quả tốt.” Lời dạy đó vừa là lời cảnh báo, vừa là một thách thức và đồng thời là một lời mời gọi sống chân thực, sống thánh thiện, sống sinh hoa kết quả như lòng Chúa mong ước.
Quả thật, một cuộc sống thánh thiện luôn có âm hưởng trên người khác. Một chứng tá đức tin chân thành luôn có sức đánh động tận đáy tâm hồn của tha nhân. Chúng ta đã gặp những người mà không cần nhiều lời, chính cuộc sống của họ đã là một bản nhạc dịu êm về tình yêu Thiên Chúa. Một ánh mắt nhân hậu, một cử chỉ từ bi, một lời nói cảm thông – đôi khi nhỏ bé, âm thầm – lại có sức làm mềm lòng những tâm hồn khô cứng nhất. Như một cây lành tỏa bóng mát trong ngày hè oi ả, người sống thánh thiện trở nên nguồn an ủi cho bao tâm hồn khát khao ánh sáng và tình thương.
Chúa Giêsu không dừng lại ở những lời nói đẹp đẽ. Ngài lên án sự giả hình – thứ giả hình tôn giáo mà người Biệt phái thời ấy là điển hình. Họ đọc Thánh Kinh, họ cầu nguyện, họ bố thí, họ giữ luật, nhưng không làm vì lòng yêu mến Thiên Chúa và tha nhân, mà chỉ để tìm danh tiếng và được khen ngợi. Họ “đội lốt chiên”, nhưng lòng dạ “là sói dữ tham mồi”. Chúa Giêsu không bao giờ chấp nhận sự mâu thuẫn giữa đức tin được tuyên xưng và đời sống thực hành trái ngược. Lời Ngài vang lên như tiếng kèn báo động: “Không phải những ai nói: ‘Lạy Chúa, lạy Chúa’ là được vào Nước Trời đâu, nhưng là kẻ thực hành ý muốn của Cha Thầy”.
Ngày nay, hình thức giả hình vẫn không thiếu. Nó có thể không còn là kiểu phô trương như người Biệt phái ngày xưa, nhưng ẩn nấp tinh vi trong tâm lý vụ hình thức, trong sự thỏa hiệp, trong việc viện dẫn niềm tin để biện minh cho lối sống trái Tin Mừng. Một người có thể rước lễ mỗi ngày, nhưng vẫn sống bất công với anh em. Một người có thể tham gia các hội đoàn đạo đức, nhưng lại khinh chê những người yếu đức tin hay sống khác mình. Một cộng đoàn có thể rất siêng năng đọc kinh, nhưng lại dửng dưng trước người nghèo đang bị bỏ rơi ở trước cổng nhà thờ. Đó là những trái xấu mọc lên từ cây đã sâu mục trong gốc rễ. Đó là đời sống đức tin không có nội dung.
Thánh Giacôbê từng nói: “Đức tin không có việc làm là đức tin chết”. Đức tin chân thật luôn cần được thể hiện bằng hoa trái của lòng thương xót, sự tha thứ, công bằng và bác ái. Một người Kitô hữu tốt không được đo lường bằng số giờ cầu nguyện trong ngày, mà bằng những thay đổi cụ thể trong tâm hồn và hành vi: từ kiêu căng trở nên khiêm hạ, từ ích kỷ thành quảng đại, từ cứng cỏi thành dịu dàng, từ chỉ trích thành cảm thông. Cây đức tin phải trổ sinh trái lành, nếu không, như lời Chúa nói, sẽ bị chặt đi và quăng vào lửa.
Thánh Phaolô trong thư gửi tín hữu Côrintô cũng đã không ngần ngại khi nhắc nhở rằng: những người rước Mình Thánh Chúa mà vẫn sống chia rẽ, kỳ thị, vô cảm trước nỗi đau của người khác, thì đang rước lễ một cách bất xứng. Bí tích Thánh Thể – dù linh thiêng đến mấy – vẫn có thể trở nên vô hiệu nếu nó không được nối kết với đời sống yêu thương. Một cuộc gặp gỡ thực sự với Chúa Kitô trong Thánh Thể sẽ luôn dẫn đến sự biến đổi, dẫn đến sự hoà giải, dẫn đến sự hiệp thông sâu sắc hơn với tha nhân.
Chúa Giêsu không đòi chúng ta phải là những người hoàn hảo ngay tức thì, nhưng Ngài mời gọi chúng ta trở thành những cây tốt – nghĩa là có nền tảng, có gốc rễ trong Thiên Chúa. Để làm được điều đó, ta phải kiên nhẫn vun trồng đời sống nội tâm. Một cây muốn sinh trái ngọt thì phải có thời gian bén rễ, hút dưỡng chất, chống chịu với nắng mưa. Tương tự, đức tin không thể được đo lường qua cảm xúc thoáng qua hay lời tuyên xưng nhất thời. Nó cần sự kiên nhẫn vun trồng trong cầu nguyện, trong lắng nghe Lời Chúa, trong rèn luyện nhân đức và trong phục vụ tha nhân.
Đặc biệt, trong một thế giới bị phân mảnh bởi chủ nghĩa cá nhân và tinh thần thực dụng, đời sống chứng nhân càng trở nên khẩn thiết. Một tín hữu sống chân thành, đơn sơ, khiêm hạ, bác ái giữa cộng đoàn, giữa khu phố, giữa những người đồng nghiệp… là một lời rao giảng mạnh mẽ hơn bất cứ bài giảng nào trên tòa giảng. Người ấy là một “hoa trái tốt lành”, được Thiên Chúa yêu mến và ban phúc.
Đức tin thật cũng là đức tin biết khiêm nhường nhìn nhận yếu đuối và không ngừng vươn lên. Có thể hôm nay, cây đức tin của chúng ta còn chưa sinh trái; có thể trái chúng ta sinh ra còn non nớt, chua chát. Nhưng Chúa không bỏ rơi chúng ta. Ngài là người làm vườn kiên nhẫn, như trong dụ ngôn cây vả không ra trái: “Hãy để tôi vun xới, bón phân, biết đâu năm tới nó sinh trái…” Chỉ cần ta đừng cứng lòng, đừng giả dối, đừng buông xuôi – thì Thiên Chúa sẽ không ngừng vun tưới và ban sức sống.
Lạy Chúa Giêsu, Chúa không cần chúng con phải nói những lời cao siêu, nhưng cần nơi chúng con một đời sống chân thật. Chúa không cần những hoa trái trưng bày hào nhoáng bên ngoài, nhưng cần một tấm lòng kết hợp với Chúa trong khiêm hạ và yêu thương. Xin giúp chúng con mỗi ngày sống xứng với danh Kitô hữu – không bằng lời nói suông, nhưng bằng những hành vi nhỏ bé của yêu thương, tha thứ, quảng đại và hy sinh. Xin cho cuộc đời chúng con – dù thầm lặng – cũng trở thành một “trái tốt” góp phần xây dựng Nước Trời giữa lòng thế gian.
Ước gì khi người ta nhìn thấy cuộc sống chúng ta, họ có thể thốt lên: “Đó là người của Chúa!” Ước gì trên cây đức tin của chúng ta, mỗi ngày lại nảy sinh thêm những hoa trái ngọt ngào, bổ dưỡng – trở nên lương thực nuôi dưỡng và sưởi ấm những người đang đói khát Tình Yêu. Và ước gì khi mùa gặt đến, chúng ta được nghe chính Đức Kitô nói: “Hỡi đầy tớ trung thành và tốt lành, hãy vào hưởng niềm vui của Chủ ngươi.”
Lm. Anmai, CSsR
CỨ XEM HOA TRÁI CỦA HỌ THÌ BIẾT HỌ LÀ AI
Lời cảnh báo của Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay vang lên như một hồi chuông đánh động lương tâm mỗi người chúng ta giữa một thời đại mà tiếng nói thật giả lẫn lộn, ranh giới giữa ánh sáng và bóng tối đôi khi mù mờ, và cái thiện cái ác không còn được phân biệt bằng vẻ bề ngoài nữa. Chúa Giêsu không nói đến những người ngoài cuộc hay xa lạ, Ngài cảnh báo về những kẻ tự xưng là ngôn sứ, là người của Thiên Chúa, nhưng thật ra chỉ là sói đội lốt chiên, là kẻ mang bộ mặt đạo đức bên ngoài nhưng bên trong thì tham lam, lừa đảo, mê hoặc người ta để phục vụ cho mục tiêu riêng của mình. Ngài nhấn mạnh: “Cứ xem họ sinh hoa quả nào, thì biết họ là ai.” Chính hoa trái của đời sống, của hành vi, của việc làm mới là sự thật không thể che giấu, là bằng chứng cụ thể cho thấy họ thuộc về đâu, họ thật sự là ai.
Xã hội hôm nay không thiếu những tiếng nói mạnh mẽ, hấp dẫn, cuốn hút. Chúng ta dễ dàng gặp những người nói hay, nói khéo, phát biểu lưu loát, giảng dạy hào hùng. Những kẻ ấy hiện diện nơi các nhà thờ, các hội thảo tôn giáo, các nhóm cầu nguyện, cũng như trên các trang mạng, các kênh YouTube, các diễn đàn truyền thông. Họ thường nhân danh Thiên Chúa, nhân danh công lý, nhân danh tình yêu, thậm chí nhân danh Hội Thánh để đưa ra những sứ điệp, những lập luận nghe rất thuyết phục. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở lời nói, chúng ta sẽ dễ bị mê hoặc, dễ bị dẫn dụ, dễ bị lừa gạt. Vì thế, Chúa Giêsu dạy: hãy nhìn hoa trái mà xét.
Hoa trái là gì? Hoa trái chính là kết quả cụ thể của một đời sống, là những gì người đó tạo ra bằng chính con người thật của họ. Đó không chỉ là thành quả bên ngoài, mà còn là cách sống, là ảnh hưởng họ để lại trên người khác, là sự thay đổi mà họ đem đến cho những người đi theo họ. Một người gieo rắc hận thù, gây chia rẽ, làm cho người khác đánh mất niềm tin, khiến cộng đoàn mất bình an thì không thể nào là tiên tri thật. Một người rao giảng lòng thương xót nhưng lại sống đầy cay nghiệt, phán xét, loại trừ thì không thể là kẻ được Thiên Chúa sai đi. Một người rao giảng bác ái nhưng sống ích kỷ, kiêu ngạo, tranh giành, mưu mô thì không thể là môn đệ đích thực của Đức Kitô. Cây xấu không thể sinh quả tốt.
Chúng ta cũng cần nhìn lại mình. Lời Chúa không chỉ nhắm đến người khác, nhưng cũng là lời chất vấn đời sống chúng ta. Có khi nào chính chúng ta cũng đang sống giả hình? Có khi nào chúng ta cũng đang nói một đàng, làm một nẻo? Có khi nào chúng ta ra vẻ đạo đức trong nhà thờ, nhưng về nhà lại là một người khó chịu, nóng giận, ích kỷ, vô cảm? Có khi nào chúng ta hô hào yêu thương trong các nhóm hội, nhưng lại thiếu cảm thông với người thân trong gia đình? Lời cảnh tỉnh của Chúa không loại trừ ai. Ai cũng có thể trở thành ngôn sứ giả nếu chỉ sống bằng vỏ bọc, bằng hình thức, mà không để lòng tin thấm vào đời sống thường ngày.
Sự thánh thiện không nằm ở những việc đạo đức bề ngoài, mà ở chỗ trái tim biết yêu thương thực sự. Một đời sống thánh thiện lúc nào cũng có âm hưởng trên người khác. Một chứng tá đức tin luôn có sức đánh động người khác. Một đời sống hiền lành, khiêm tốn, quảng đại, bao dung, không ồn ào, không phô trương, lại có sức thuyết phục hơn cả nghìn lời giảng. Bởi lẽ người ta bị đánh động bởi lòng tốt chân thành hơn là bởi những lời hô hào trống rỗng. Người ta được cải hóa bởi một trái tim đầy lửa yêu thương hơn là bởi những lý luận rành mạch.
Chính Chúa Giêsu là mẫu gương tuyệt hảo của một đời sống sinh nhiều hoa trái. Ngài không đến với những lời phô trương, không rao giảng để người ta ca tụng, không sống để thu hút đám đông, nhưng sống để yêu thương, để cứu vớt, để hy sinh. Tất cả những gì Ngài nói đều được thể hiện bằng hành động. Ngài yêu thương cho đến cùng, tha thứ cho đến cùng, khiêm tốn cho đến cùng. Hoa trái của đời sống Chúa Giêsu chính là chúng ta, những người được cứu chuộc, những con người tìm được ánh sáng và niềm vui trong ân sủng của Ngài. Chính nhờ hoa trái ấy mà chúng ta nhận ra Ngài là Con Thiên Chúa, là Đấng Cứu Thế.
Cũng chính vì thế mà Hội Thánh mời gọi chúng ta hãy nên giống Chúa. Hãy sống thật, hãy sống sâu, sống có chiều sâu nội tâm, sống hiền lành, bao dung, sống như một cây tốt có thể sinh quả tốt. Đừng quá lo lắng về việc phải nói sao cho hay, nhưng hãy sống sao cho đúng. Đừng quá bận tâm về những hình thức bên ngoài, mà hãy vun trồng gốc rễ là đức tin, là cầu nguyện, là sống thật trước mặt Chúa. Một đời sống như thế sẽ tự nó tỏa hương thơm, tự nó sinh trái ngọt. Và chính Chúa sẽ nhìn vào hoa trái mà nhận biết chúng ta là con cái Ngài.
Trong thực tế, chúng ta cũng đừng vội xét đoán người khác dựa vào bề ngoài. Cây tốt sinh quả tốt, nhưng điều ấy cần thời gian. Cây cần được vun trồng, tưới nước, cắt tỉa. Có những cây một thời gian dài không sinh trái, nhưng sau đó lại trổ hoa rực rỡ. Có những cây khẳng khiu, xấu xí, lại cho quả ngọt lịm. Có những người âm thầm sống đức tin, không ai biết đến, không ai khen ngợi, nhưng họ lại là những chứng nhân sống động nhất của Tin Mừng. Cũng vậy, có những người ban đầu gây ấn tượng mạnh, được nhiều người tung hô, nhưng rồi chính đời sống họ là minh chứng cho sự mục ruỗng bên trong. Hãy kiên nhẫn. Hãy để thời gian và hoa trái nói lên tất cả. Chúa không bao giờ xét đoán vội vàng, và chúng ta cũng đừng làm điều đó.
Giữa thế giới đầy biến động này, hãy xin Chúa cho chúng ta có một tâm hồn biết phân định. Phân định để không bị cuốn theo những sứ điệp giả dối. Phân định để không đánh mất đức tin đích thực. Phân định để biết nhận ra đâu là cây tốt, đâu là cây xấu. Và nhất là, xin cho mỗi chúng ta đừng bao giờ là một cây mục. Xin cho chúng ta là những cây lành, sinh trái lành, những trái của lòng tin, của bác ái, của khiêm nhường, của tha thứ, của kiên nhẫn, của hy vọng.
Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã cảnh báo chúng con hãy coi chừng những ngôn sứ giả. Xin giúp chúng con biết tỉnh táo giữa bao tiếng gọi. Xin cho chúng con nhận ra ai thật sự là người của Chúa qua chính đời sống của họ. Xin cho chính chúng con không trở thành ngôn sứ giả khi sống hai mặt, khi nói một đàng sống một nẻo. Xin dạy chúng con biết yêu Chúa bằng trái tim chân thành, bằng một đời sống có chiều sâu, để mỗi ngày chúng con đều sinh hoa trái lành, đẹp lòng Chúa và sinh ích cho tha nhân. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
XEM QUẢ THÌ BIẾT CÂY
Trang Tin Mừng hôm nay mở ra trước mắt chúng ta một chân lý đơn sơ nhưng sâu sắc: “Cứ xem họ sinh hoa quả nào thì biết họ là ai. Không ai hái nho từ bụi gai, cũng không ai hái vả nơi cây găng. Cây tốt thì sinh quả tốt, cây xấu thì sinh quả xấu.” Những lời ấy của Đức Giêsu không phải là một kiểu nói văn hoa mang tính khuyến thiện suông, nhưng là một nguyên lý đạo đức được đúc kết từ kinh nghiệm đời sống và được mặc khải như một tiêu chuẩn căn bản để nhận định giá trị thật nơi con người và hành động. Dẫu rằng trong thực tế, có thể chúng ta từng gặp những người “gần mực mà không đen”, hoặc “gần đèn mà chẳng rạng”, nghĩa là vẫn có người không bị ảnh hưởng bởi môi trường xấu hoặc không thể hiện rõ đời sống tốt, nhưng điều Đức Giêsu dạy không phải là một lời xét đoán người khác mà là một lời mời gọi nhận định sáng suốt trong ánh sáng của Thiên Chúa.
Có một số người cảm thấy bị sốc hay khó chịu khi nghe câu nói ấy của Đức Giêsu, vì họ nghĩ rằng Ngài quá tuyệt đối, quá nặng lời. Làm sao có thể phân loại người ta thành tốt hoàn toàn hay xấu hoàn toàn chỉ qua những việc bên ngoài? Làm sao lại có thể nói rằng cây tốt thì không thể sinh quả xấu, và cây xấu thì không thể sinh quả tốt? Thực tế cho thấy có người ăn nói dịu dàng mà lòng đầy toan tính, có người sống giản dị mà lại đầy lòng nhân ái. Có người sống đạo đức bề ngoài, đi lễ hằng ngày, siêng năng lần hạt, đọc kinh, gia nhập nhiều hội đoàn, nhưng trong lòng lại chất đầy thù hận, ganh tị, tự phụ và thiếu bác ái. Và ngược lại, có những người âm thầm sống một đời chân thành, nhân hậu, hy sinh phục vụ, yêu mến tha nhân một cách vô danh, không hình thức, không ồn ào. Vậy đâu là tiêu chuẩn để đánh giá?
Chính Đức Giêsu đã cho chúng ta tiêu chuẩn ấy: “Xem quả thì biết cây”. Tức là không chỉ nhìn vào việc làm tôn giáo bề ngoài như cành lá hoa rực rỡ, nhưng phải xem đến quả, là những kết quả đạo đức phát sinh từ nội tâm sống động. Cây ở đây là chính bản thân ta, là con người thật của ta, là gốc rễ sâu xa nơi tâm hồn. Còn hoa, lá, cành chính là các biểu hiện đạo đức như cầu nguyện, tham dự Thánh Lễ, phục vụ hội đoàn, làm việc bác ái, v.v. Và quả là những gì thực sự phát sinh từ đời sống kết hợp với Chúa: lòng yêu thương, sự tha thứ, sự nhẫn nại, lòng nhân từ, sự vui tươi, khiêm tốn, hòa bình và hy sinh. Đó là thứ “trái lành” mà Chúa muốn nơi từng Kitô hữu chúng ta.
Tiếc thay, trong thực tế có nhiều người sống đạo mà không sinh trái lành. Có người giống như chiếc cây um tùm hoa lá nhưng không có trái, hay có trái nhưng là trái sâu. Đó là những người chỉ hăng hái làm việc đạo đức vì hư danh, vì muốn được người ta khen ngợi, vì muốn được xem là đạo đức, là người “có Chúa”. Nhưng khi không còn ai nhìn thấy, thì lời nói trở nên sắc nhọn, hành vi trở nên ích kỷ, trái tim trở nên chai đá. Những người đó, như thánh Phaolô nói, chẳng khác nào chiếc phèng la kêu inh ỏi nhưng bên trong thì rỗng tuếch, không có tình yêu, không có lòng mến. Dù có nói được các thứ tiếng, dù có làm được những điều kỳ diệu, dù có hiến cả mạng sống mình, mà không có đức mến, thì tất cả cũng vô nghĩa.
Thánh Phaolô trong thư thứ nhất gửi tín hữu Côrinhtô (1 Cr 13,1-3) đã nêu rõ điều này: “Giả như tôi có nói được các thứ tiếng của loài người và của các thiên thần, nhưng không có đức mến, thì tôi chỉ như thanh la phèng phèng…”. Vậy nên, Đức Giêsu mới cảnh tỉnh chúng ta rằng: “Không phải những ai cứ nói: Lạy Chúa, lạy Chúa là được vào Nước Trời; nhưng là kẻ thực hành ý muốn của Cha Thầy.” Nghĩa là: sống đức tin không chỉ ở môi miệng mà ở hành động; không chỉ trong nghi thức mà trong đời sống hằng ngày.
Nguy cơ lớn nhất của đời sống đạo là biến mình thành những tiên tri giả của lòng tham vọng, của tính kiêu căng, ghen ghét, hơn thua, thay vì trở thành tiên tri thật của lòng mến, của sự hy sinh, yêu thương, và sự thật. Đức Giêsu đã dùng một hình ảnh rất đắt giá để mô tả những người như thế: họ mặc lốt chiên nhưng bên trong là sói dữ tham mồi. Nghĩa là có thể có những người khoác áo đạo đức, nói năng ngọt ngào, miệng lưỡi như mật nhưng trái tim lạnh băng, lòng đầy mưu mô, ganh ghét, kiêu ngạo. Họ là những kẻ lợi dụng danh nghĩa Chúa để mưu cầu lợi ích cá nhân, làm hư hỏng đoàn chiên, gây chia rẽ cộng đoàn, gây hoang mang và làm gương xấu cho người khác.
Và vì thế, lời mời gọi “hãy coi chừng các ngôn sứ giả” không chỉ là để tránh bị lừa gạt, mà còn để chính mình đừng trở thành kẻ đội lốt chiên mà lòng thì dạ sói. Là Kitô hữu, chúng ta phải không ngừng xét mình: Ta là cây gì? Cây tốt hay cây xấu? Ta sinh quả gì? Quả lành hay quả thối? Đời sống đạo của tôi có sinh hoa trái bác ái và bình an cho người khác không? Tôi sống đạo để yêu Chúa và phục vụ tha nhân hay chỉ để tô bóng cái tôi của mình?
Hãy nhớ rằng, hoa trái tốt không thể tự nhiên mà có. Nó là kết quả của một đời sống kết hợp với Chúa, của sự chăm bón mỗi ngày qua cầu nguyện, học hỏi Lời Chúa, rèn luyện nhân đức, và thi hành bác ái cụ thể. Một cái cây dù có được trồng trong vườn tốt, nếu không chăm sóc, nếu không tưới nước, nếu không cắt tỉa, thì cũng sẽ ra trái èo uột, hoặc thậm chí không thể đơm hoa kết trái. Cũng vậy, đời sống thiêng liêng nếu không được vun trồng sẽ trở nên khô cằn và chết dần. Người Kitô hữu muốn sinh trái lành phải gắn bó thật sự với Đức Giêsu, như cành nho gắn liền với thân nho.
Để đạt được điều đó, chúng ta phải để cho Chúa cắt tỉa đời sống mình. Cắt bỏ những ảo tưởng, những đam mê danh vọng, những so đo hơn thua, những thói quen nói xấu, ganh ghét, ích kỷ, giả hình. Phải để cho ánh sáng Tin Mừng thấm sâu vào từng ngóc ngách tâm hồn, từng quyết định, từng hành vi. Phải để cho Thánh Thần làm mới trái tim mình mỗi ngày, uốn nắn tư tưởng, thanh luyện lòng trí. Và trên hết, là phải để cho lòng mến – tình yêu vô vị lợi – trở thành động lực duy nhất thúc đẩy mọi hành động của mình.
Có một câu chuyện kể rằng: Có một người đàn ông giàu có thường đi lễ hằng ngày, tham gia mọi hội đoàn trong giáo xứ, đọc kinh sáng trưa chiều tối. Nhưng ông nổi tiếng là người keo kiệt, hay nóng nảy, không bao giờ tha thứ cho ai. Một lần kia, có một người nghèo đói đến xin ăn, ông mắng cho một trận và đuổi đi. Đêm đó, ông nằm mơ thấy mình đến cửa Thiên Đàng. Thánh Phêrô không mở cổng. Ông phân trần: “Tôi là người công giáo đạo đức, tôi dâng lễ, lần chuỗi, đọc kinh mỗi ngày.” Thánh Phêrô trả lời: “Chúng tôi không cần những hoa lá cành; chúng tôi chỉ xét trái của lòng mến. Và ông không có trái nào cả!”
Lời cảnh tỉnh ấy có thể dành cho nhiều người chúng ta hôm nay. Chúng ta có thể có hoa lá cành rực rỡ – tức là những việc đạo đức bên ngoài – nhưng Chúa chỉ tìm “trái lành” – tức là lòng yêu thương, lòng khiêm nhường, lòng tha thứ, lòng bác ái thực sự. Ngày cánh chung, Chúa sẽ không hỏi ta đã đọc bao nhiêu kinh, dâng bao nhiêu lễ, tham gia bao nhiêu hội đoàn, nhưng sẽ hỏi: “Con đã yêu thương thế nào?” “Con có tha thứ không?” “Con có sống thật với lòng mình không?” “Con có là ánh sáng và muối cho người xung quanh không?”
Vì thế, thưa anh chị em, hãy biết nhận định khôn ngoan, tỉnh thức và can đảm xét mình. Đừng để bị đánh lừa bởi những hình thức bề ngoài mà đánh mất nội dung thật của đời sống Kitô hữu. Đừng trở thành những ngôn sứ giả, những chiên giả mang lốt sói. Đừng tự ru ngủ mình bằng những nghi thức rỗng mà không có tình yêu sống động. Hãy trở nên những cây tốt thật sự, được trồng bên dòng nước Lời Chúa, để có thể sinh ra những hoa trái của bình an, nhân hậu, bác ái và hy sinh.
Lạy Chúa Giêsu, xin dạy chúng con biết sống trung thực với chính mình, biết nhìn thấy những thiếu sót nơi tâm hồn, và biết để cho Chúa cắt tỉa những cành xấu trong đời sống chúng con. Xin cho chúng con đừng chỉ là những cành nho khô cằn vô dụng, nhưng là những cành trĩu nặng hoa trái của lòng mến. Xin cho đời sống chúng con phản chiếu lòng thương xót và ánh sáng chân lý của Chúa, để mỗi người chúng con thực sự trở thành cây tốt sinh trái tốt, như lòng Chúa hằng mong ước. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
COI CHỪNG NGÔN SỨ GIẢ: XEM QUẢ BIẾT CÂY
Trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đã dạy các môn đệ một nguyên tắc nhận định vô cùng quan trọng và khôn ngoan: “Cứ xem họ sinh hoa quả nào thì biết họ là ai”. Lời cảnh báo ấy không chỉ dành riêng cho các môn đệ xưa, nhưng vẫn vang vọng mạnh mẽ trong cuộc sống Kitô hữu hôm nay, khi mà sự thật và giả dối lẫn lộn, khi mà những tiếng nói nhân danh Thiên Chúa xuất hiện tràn lan, không phải để xây dựng đức tin nhưng để đánh lừa và làm rối loạn tâm hồn người tín hữu. Chúa Giêsu không đơn thuần lên án, nhưng Ngài chỉ cho ta cách nhận định đúng đắn: không phải bằng cảm tính, không phải bằng vẻ bề ngoài, nhưng bằng hoa trái được sinh ra từ cuộc sống.
Trong thời đại hôm nay, không thiếu những kẻ nhân danh Chúa, nhân danh sự mạc khải, nhân danh lời tiên tri để rao truyền những điều sai lệch, nhằm thỏa mãn danh vọng cá nhân, hoặc để lôi kéo người khác vào những trào lưu xa lạ với đức tin tông truyền. Họ tự nhận mình là những tiên tri thật, là thị nhân được Chúa chọn riêng, nhưng lại sống ngược với Tin Mừng và gieo vào tâm hồn người nghe sự hoang mang, bất an. Những “tiên tri giả” này, như Chúa nói, là những con sói dữ đội lốt chiên, vẻ ngoài có vẻ ngoan đạo, nhưng bên trong lòng dạ chất chứa tham vọng và sự gian dối. Muốn nhận ra họ, Chúa dạy ta hãy xem quả biết cây: người tốt thì sinh quả tốt, người xấu thì sinh quả xấu. Đó là tiêu chuẩn đơn sơ nhưng vô cùng chính xác để phân định thật – giả.
Tuy nhiên, điều cần lưu ý ở đây là việc nhận định không đồng nghĩa với đoán xét. Đoán xét là hành động mang tính chủ quan, vội vã đưa ra kết luận chỉ dựa trên một số hiện tượng, một vài cảm nhận hoặc định kiến. Trái lại, nhận định khách quan là hành động cần đến sự suy xét cẩn trọng, dựa trên thời gian và kết quả cụ thể. Như cây cần thời gian để trổ sinh hoa trái, con người cũng cần thời gian để biểu lộ bản chất thật. Nhận định khách quan không nhằm kết án người khác, nhưng giúp ta rút ra bài học cho bản thân, để chọn lựa con đường đúng, sống đúng với Tin Mừng và không bị lừa dối.
Tiên tri thật là người được Thiên Chúa sai đi, để nói và sống theo Lời của Ngài. Họ là những người dám sống cho sự thật, dám chịu thiệt thòi vì danh Chúa. Họ không tìm kiếm vinh quang cho mình, nhưng mong mọi người được gặp Chúa. Tiên tri thật như Giêrêmia, dám khoác vào người cái ách để nhắc nhở dân Israel về tội lỗi; như Hôsê, dám cưới một người đàn bà điếm để trở nên biểu tượng cho lòng thương xót và sự tha thứ của Thiên Chúa. Tiên tri thật sống và chết vì chân lý, cuộc đời của họ là chính sứ điệp mà Thiên Chúa gửi đến dân Ngài.
Ngược lại, tiên tri giả là những kẻ không được Chúa sai nhưng lại nhân danh Chúa để nói và hành động. Họ có thể khéo léo trong lời nói, giỏi về lý luận, hấp dẫn quần chúng bằng những mạc khải nghe có vẻ lạ lùng, cuốn hút. Nhưng khi kiểm chứng bằng Lời Chúa và đức tin tông truyền, ta sẽ thấy điều họ rao giảng không phù hợp với Tin Mừng, thậm chí đi ngược lại những gì Hội Thánh giảng dạy. Họ có thể phủ nhận Công đồng Vatican II, không chấp nhận Đức Giáo hoàng hợp pháp, phán xét Giáo hội, và gieo rắc sự chia rẽ. Tất cả những điều đó cho thấy họ không thuộc về sự thật, dù họ vẫn nhân danh sự thật.
Tiêu chuẩn rõ ràng nhất để phân định tiên tri thật hay giả là: có tuyên xưng Đức Giêsu Kitô là Chúa không? Có trung thành với giáo huấn của Giáo hội không? Có sống và loan báo Tin Mừng bằng chính đời sống thánh thiện không? Tiêu chuẩn ấy đã được các Tông đồ và Giáo hội bảo vệ suốt hai mươi thế kỷ qua. Mọi sự thật đều quy chiếu về Đức Kitô, mọi ngôn sứ thật đều phản ánh gương mặt và giáo huấn của Ngài. Bất cứ ai tự xưng là người được Chúa sai nhưng lại phủ nhận vai trò của Đức Giáo hoàng, đi ngược với sự hiệp nhất trong Giáo hội, thì chắc chắn không thể đến từ Thiên Chúa.
Hơn nữa, mỗi người Kitô hữu đều được mời gọi trở nên ngôn sứ trong đời sống thường ngày. Nhờ bí tích Rửa tội, chúng ta được tham dự vào chức năng ngôn sứ của Đức Kitô. Qua lời nói, việc làm, cung cách sống, ta có thể làm chứng cho Chúa hay phản chứng. Nếu đời sống của ta không phù hợp với niềm tin ta tuyên xưng, nếu ta chỉ giữ đạo hình thức mà không sống đạo thật sự, nếu ta đến nhà thờ sốt sắng mà về nhà sống gian dối, bất công, thì chính ta đang trở thành tiên tri giả. Tiên tri giả không chỉ là những ai rao giảng sai lạc, nhưng còn là những Kitô hữu sống giả dối, sống trái với tinh thần của Tin Mừng.
Chúa Giêsu không dung chấp sự giả hình. Ngài đã từng lên án nặng nề những người Biệt phái – những kẻ trưng bày bộ mặt đạo đức, nhưng bên trong chỉ là tham lam, kiêu căng, bất công. Ngài gọi họ là mồ mả tô vôi, là loài rắn độc, là sói dữ đội lốt chiên. Ngài cảm thông với những người yếu đuối thật sự, nhưng Ngài không tha thứ cho sự giả hình cố ý. Đó là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ cho những ai mang danh Kitô hữu nhưng sống ngược với Tin Mừng.
Cha ông ta đã có kinh nghiệm thực tế và đúc kết bằng những câu ca dao thâm thúy: “Mua cá thì phải xem mang, mua bầu xem cuống, mới toan khỏi lầm. Con người muốn biết thâm tâm, nhìn vào công việc chẳng lầm mảy may”. Đúng vậy, không ai có thể giấu mãi được con người thật của mình. Sự thật sớm muộn cũng sẽ được bày tỏ. Hoa trái của cuộc đời mỗi người sẽ là bằng chứng cho thấy họ là cây tốt hay cây xấu.
Trong một xã hội đầy dẫy những tiếng nói trái chiều, những thông tin lừa đảo, người Kitô hữu phải hết sức tỉnh táo và gắn bó với Lời Chúa, với Hội Thánh. Đừng vội nghe theo những lời rao giảng hấp dẫn mà quên mất sự trung tín với Tin Mừng. Đừng chạy theo những điều giật gân mà rời xa sự thật đơn sơ. Hãy luôn nhớ tiêu chuẩn vàng của Chúa Giêsu: “Xem quả biết cây”. Đó là lời mời gọi ta sống đạo thật sự, không chỉ bằng lời nói mà bằng đời sống, bằng hành động yêu thương, công bằng, hy sinh và phục vụ.
Xin Chúa cho mỗi người chúng ta biết trở nên những cây tốt trong vườn nho của Chúa. Biết chăm sóc đời sống đức tin bằng việc gắn bó với Kinh Thánh, với các Bí tích, với giáo huấn Hội Thánh. Xin cho cuộc sống của ta, dù âm thầm hay nổi bật, cũng luôn sinh hoa trái tốt lành, để trở nên sứ điệp sống động của Thiên Chúa giữa thế gian đầy giả trá hôm nay. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
XEM QUẢ THÌ BIẾT CÂY
Tin Mừng hôm nay mời gọi mỗi người chúng ta hãy biết nhận định chính xác con người thật của mình và của người khác, dựa trên tiêu chuẩn mà Chúa Giêsu đã đưa ra: “Hễ cây tốt thì sinh quả tốt, cây sâu thì sinh quả xấu. Cứ xem quả thì biết cây.” Đây không phải là một lời khuyên đạo đức chung chung, mà là một định luật thuộc trật tự thiêng liêng, phản ánh chính xác mối tương quan giữa nội tâm và hành động, giữa lòng người và đời sống bên ngoài. Khi Chúa Giêsu đưa ra hình ảnh cây và quả, Ngài không nói về cây trái tự nhiên, nhưng về đời sống đạo đức và luân lý của con người. Bề ngoài có thể đánh lừa người khác, nhưng hành vi, nhất là hành vi thường xuyên, sẽ bộc lộ ra bản chất bên trong. Vì lòng đầy thì miệng mới nói ra, hành động thường ngày của một người là bằng chứng rõ ràng cho thấy họ là ai.
Điều này đòi buộc chúng ta phải biết nhận định chính xác, công minh, khách quan và không vội vàng xét đoán. Chúa Giêsu không cổ vũ sự xét đoán tiêu cực hay thành kiến cá nhân, nhưng Ngài dạy ta một nguyên tắc nhận định: hãy nhìn vào “trái” chứ đừng chỉ nhìn vào “lá”. Nhiều người bề ngoài rất đạo đức, có thể nói lời hay ý đẹp, nhưng đời sống thường ngày, cách đối xử với người khác, cách sử dụng thời giờ và tiền bạc, cách hành xử trong gia đình, trong cộng đoàn, lại cho thấy một điều hoàn toàn trái ngược. Ngôn sứ giả có thể nói lời Chúa, nhưng không sống lời Chúa. Họ có thể rao giảng về bác ái, nhưng trong thâm tâm lại đầy ích kỷ và kiêu căng. Vì thế, tiêu chuẩn để nhận biết một người thật sự thuộc về Thiên Chúa chính là hoa quả mà họ sinh ra trong đời sống thường ngày: hoa trái của khiêm nhường, bác ái, hy sinh, trung tín, và tha thứ.
Tuy nhiên, khi áp dụng nguyên tắc này, ta cần quay về chính mình trước hết. Dễ dàng để ta soi xét người khác, nhưng điều quan trọng hơn là tự xét mình: tôi là cây gì? Tôi đang sinh ra hoa trái nào? Đời sống đạo của tôi, lời nói và việc làm của tôi có đồng nhất với nhau không? Hay tôi cũng chỉ là một người “đội lốt chiên” nhưng trong lòng lại là “sói dữ” như Chúa Giêsu cảnh báo? Cần một sự thành thật sâu xa và can đảm nội tâm để trả lời những câu hỏi ấy. Và khi nhìn lại, nếu thấy mình còn nhiều điều bất xứng, chưa sinh được hoa trái tốt lành, thì không phải để thất vọng, nhưng để quyết tâm thay đổi, vun trồng lại đời sống nội tâm, nhờ vào ân sủng của Chúa.
Giống như người làm vườn không thể có trái ngọt nếu không kiên trì chăm sóc, bón phân, tưới nước, diệt sâu, đời sống thiêng liêng cũng vậy. Không ai có thể trở nên người tốt, người sống ngay lành, nếu không phấn đấu không ngừng. Một học sinh không thể học giỏi nếu không hy sinh những cuộc chơi, không miệt mài học tập. Một công nhân không thể làm ra sản phẩm tốt nếu không siêng năng và trung thực. Một người Kitô hữu không thể sống đúng ơn gọi nếu không từng ngày nỗ lực bước đi theo Thầy Giêsu. Mọi thành quả đều đòi một giá phải trả. Chính Chúa Giêsu cũng đã sống như vậy: Ngài không chỉ giảng dạy Lời Chúa, nhưng chính Ngài đã sống Lời ấy, đã trở nên Lời nhập thể, đã chấp nhận khổ giá, chịu chết và phục sinh để chứng minh hoa quả tuyệt hảo của Tình Yêu.
Khi chúng ta nhìn lại đời mình, có thể sẽ thấy mình giống như một cây vừa mới trồng, hoặc một cây đã lâu nhưng chưa sinh trái, hoặc chỉ ra toàn trái đắng. Có thể đời sống đạo của ta chỉ là những cử hành bề ngoài, những lời kinh vội vã, những thói quen vụ hình thức. Nhưng nếu ta thật lòng quay về, thật lòng muốn sống theo Chúa, Ngài sẽ giúp ta biến đổi từ một cây khô cằn thành cây tươi tốt. Hoa trái tốt lành sẽ bắt đầu xuất hiện: một thái độ bình tĩnh hơn trước nghịch cảnh, một tấm lòng rộng mở hơn với tha nhân, một đời sống khiêm nhường và quảng đại hơn. Đó là kết quả của việc để Chúa Thánh Thần hoạt động trong lòng ta.
Chúa Giêsu dạy: “Cây nào không sinh quả tốt thì bị chặt đi và quăng vào lửa.” Đó là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ. Không ai muốn đời mình kết thúc trong vô nghĩa, bị loại bỏ như cây vô dụng. Nhưng điều ấy sẽ xảy ra nếu ta không cố gắng thay đổi. Còn nếu ta quyết tâm sống tốt, thì những hy sinh âm thầm, những nỗ lực nhỏ bé mỗi ngày, sẽ dần tạo nên những hoa trái bền vững. Thiên Chúa không đòi hỏi hoa trái lớn lao ngay lập tức, nhưng Ngài muốn thấy nỗ lực thật lòng, và chính ân sủng của Ngài sẽ giúp ta tiến bộ mỗi ngày.
Bài Tin Mừng hôm nay không chỉ là lời cảnh báo, mà còn là lời mời gọi hy vọng: ai cũng có thể trở thành cây tốt nếu biết đặt mình vào tay người làm vườn là Thiên Chúa. Đừng sợ khi nhìn thấy mình còn yếu kém, nhưng hãy bắt đầu từ hôm nay, từng việc nhỏ, từng lựa chọn tốt lành, từng giờ cầu nguyện thật tâm, từng việc bác ái không phô trương. Mỗi việc ấy là một giọt nước tưới mát gốc rễ đời sống nội tâm, là một nắm phân bón cho đức tin lớn lên, là một ánh sáng giúp hoa trái xuất hiện.
Xin Chúa Giêsu giúp mỗi người chúng ta sống đúng với ơn gọi làm cây tốt của Ngài. Xin ban cho chúng ta ơn hoán cải, để từ cây xấu biết trở nên cây tốt. Xin ban cho ta lòng kiên nhẫn và khiêm nhường, để không xét đoán người khác vội vàng, nhưng biết cầu nguyện cho họ và cùng nhau bước đi trong hành trình nên thánh. Xin cho đời sống chúng ta, từng hành vi, lời nói, việc làm, đều trở thành những hoa trái ngọt ngào dâng lên Chúa và đem lại ích lợi cho tha nhân.
Lạy Chúa Giêsu, trước mặt Chúa, con không thể giấu được điều gì. Mọi hành vi, lời nói, việc làm của con đều được phơi bày, hoặc là việc tốt, hoặc là việc xấu. Con xin Chúa giúp con nhìn thấu chính mình, biết thành thật với con người thật của con, biết sửa đổi từ gốc rễ là tâm hồn và ý hướng sống. Xin giúp con trở nên cây tốt, sinh hoa trái tốt là đời sống bác ái, khiêm nhường, tha thứ, và trung tín. Con xin Chúa ở lại trong đời con, như nhựa sống thấm vào gốc rễ, để từng ngày sống của con là một mùa trổ hoa đẹp đẽ trong Nước Trời. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
HÃY XEM QUẢ MÀ NHẬN BIẾT CÂY
Thưa anh chị em thân mến,
Lời Chúa hôm nay là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ và sâu sắc của Chúa Giêsu: “Anh em hãy coi chừng các ngôn sứ giả, họ đội lốt chiên mà đến với anh em; nhưng bên trong, họ là sói dữ tham mồi. Cứ xem họ sinh hoa quả nào, thì biết họ là ai.” (Mt 7,15-16). Đó không chỉ là một lời khuyên khôn ngoan, mà còn là một nguyên tắc phân định thiêng liêng cho mọi tín hữu trong một thế giới đầy nhiễu nhương, nơi sự giả dối len lỏi trong mọi lãnh vực của đời sống con người, kể cả đời sống đạo.
Chúng ta đang sống trong một xã hội mà mọi thứ đều có thể làm giả, từ thực phẩm đến thuốc men, từ chứng từ đến lời nói. Có một cụ cao niên trong hội dòng Đa Minh, khi suy niệm về cuộc đời, đã thốt lên: “Thời nào cũng có cái giả. Bởi vì ma quỷ luôn luôn là gian ngoa, giả dối. Nó xúi chúng ta giả vờ tin, giả vờ yêu, giả vờ trông cậy. Nó còn xúi giục chúng ta tìm kiếm những bình an ảo, hạnh phúc ảo.” Câu nói đó chẳng khác gì một tiếng chuông vang vọng Lời Chúa trong Thánh vịnh 115: “Giữa lúc con than van, thân con khốn khổ cơ cùng. Khi lòng ngập sầu thương, con đã nói rằng: ‘mọi người đều giả dối’.” Chính trong bối cảnh đó, Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta không chỉ mở mắt nhìn người khác, mà còn phải mở lòng nhìn lại chính mình.
Thế giới ngày nay không thiếu những lời mời gọi. Trên các phương tiện truyền thông, trên mạng xã hội, trong các diễn đàn, người ta vẫn không ngừng nghe những lời hứa hẹn bóng bẩy, những thông điệp đầy tính nhân văn nhưng lại trống rỗng, những khẩu hiệu đạo đức nhưng đằng sau lại là mưu đồ cá nhân. Có những kẻ lên tiếng rao giảng nhân danh Thiên Chúa, nhưng mục đích thực sự là tìm kiếm lợi nhuận, danh vọng hoặc quyền lực. Những “ngôn sứ giả” đó không hề xa lạ – họ có thể hiện diện giữa cộng đoàn chúng ta, hoặc thậm chí, chính là chúng ta khi chúng ta nhân danh Chúa để nói, nhưng không nhân danh Chúa để sống.
Chúa Giêsu không dạy chúng ta phải nghi ngờ tất cả mọi người, cũng không mời gọi chúng ta xét đoán tha nhân theo cảm tính hay thành kiến. Điều Ngài dạy là một nghệ thuật phân định – phân định cách khách quan và bình an, dựa trên kết quả của hành vi, dựa trên trái ngọt hay trái đắng của đời sống một con người. “Cứ xem họ sinh hoa quả nào, thì biết họ là ai.” Một cây tốt không thể sinh trái xấu. Một đời sống thánh thiện không thể che giấu mãi nếu là giả tạo. Và ngược lại, sự gian dối, dù được ngụy trang dưới bao lớp vỏ bọc đạo đức, rồi cũng sẽ lộ diện qua những hậu quả tất yếu.
Chính vì vậy, điều tiên quyết là phải trở về với Lời Chúa – lấy Lời Chúa làm chuẩn mực, như cụ già Đa Minh trong chứng từ đã chia sẻ. “Vợ chồng tôi quyết tâm lấy Lời Chúa làm chuẩn mực cho chân lý, chuẩn mực cho cái đúng, và chuẩn mực cho sự thật.” Chỉ khi đặt Lời Chúa vào trung tâm của đời sống, ta mới có thể phân định được thật giả, ánh sáng hay bóng tối, thiện hay ác, đường hẹp hay đường rộng dẫn đến diệt vong.
Thế giới hôm nay đầy rẫy “bình an giả”, “yêu thương giả”, “thành công giả”, và cả “tin tưởng giả”. Có người sống trong một đời sống vợ chồng tưởng chừng hạnh phúc, nhưng thực chất là một vở kịch dài của những dối trá, gượng gạo. Có người thể hiện lòng đạo đức ngoài mặt nhưng trong lòng đầy độc đoán, khinh thường người khác, lạm dụng chức vụ, địa vị. Có người đi lễ, đọc kinh, làm việc tông đồ chỉ như một “vai diễn” để được ngợi khen, chứ không phải là để gặp gỡ Thiên Chúa. Khi ấy, chúng ta không khác gì những tiên tri giả mà Chúa Giêsu cảnh báo – những con sói đội lốt chiên. Và chính lúc đó, người Kitô hữu thật sự đau khổ, vì bị bao vây bởi sự giả dối do chính đồng đạo của mình gây ra.
Sự thật thì không dễ chịu. Chân lý thì thường không hấp dẫn. Những lời nói thẳng thắn, đúng đắn thường không dễ nghe, vì nó đánh động lương tâm. Nhưng như cây tốt sinh trái tốt, thì sự thật luôn mang lại bình an và sự sống. Một đời sống công chính sẽ sinh hoa trái yêu thương, khiêm nhường, và bình an lâu dài. Còn những lối sống dối trá, giả tạo – dù có che đậy khéo léo đến đâu – cũng không thể sinh trái tốt. Đó là quy luật, là định luật thiêng liêng được Chúa Giêsu xác nhận rõ ràng.
Ngày nay, trong các gia đình Kitô hữu, sự giả dối cũng đang len lỏi vào trong từng cách cư xử, lời nói, cách sống của vợ chồng, cha mẹ, con cái. Có người vợ “giả vờ” chịu đựng nhưng trong lòng đầy oán hận. Có người chồng “giả vờ” chu cấp đầy đủ nhưng tâm hồn lạnh lùng, thờ ơ. Có những đứa con “giả vờ” ngoan ngoãn nhưng sống hai mặt, dối lừa. Khi nền tảng của gia đình – vốn phải là trường học đầu tiên của sự thật và yêu thương – bị xói mòn bởi giả tạo, thì sự sụp đổ chỉ là vấn đề thời gian.
Vì thế, Lời Chúa hôm nay không chỉ để ta phán đoán người khác, mà còn là một lời nhắc nhở mạnh mẽ cho chính bản thân mỗi người: “Ta đang sống thế nào? Trái đời ta là gì? Những gì ta làm, ta nói, có phù hợp với đức tin của ta không?” Cây tốt sinh trái tốt, nghĩa là nội tâm thánh thiện sẽ biểu hiện ra bằng hành động thánh thiện. Và muốn nội tâm được thánh thiện, thì không có con đường nào khác ngoài việc kết hiệp sâu xa với Chúa Giêsu – nguồn mạch sự thật và bình an.
Hằng ngày, chúng ta cần tiếp xúc với Lời Chúa như tiếp xúc với ánh sáng. Chỉ ánh sáng mới làm cho bóng tối hiện nguyên hình. Lời Chúa là ánh sáng soi chiếu tâm hồn ta, để ta thấy rõ những nơi chưa được thật, những khu vực còn giả tạo, và nhờ đó mà dám can đảm điều chỉnh, hoán cải, và lớn lên. Lời Chúa không kết án ta, nhưng khơi lên trong ta khát vọng sống thật, sống đẹp, sống đúng với phẩm giá người con cái Thiên Chúa.
Thế giới sẽ không thay đổi nếu ta tiếp tục chấp nhận sống trong giả dối. Giáo Hội sẽ không phát triển nếu những người mang danh loan báo Tin Mừng lại chỉ sống bằng lời nói suông, không thực hành Tin Mừng. Xã hội sẽ không tốt đẹp nếu các gia đình Kitô hữu chỉ nói về Chúa mà không sống như Chúa. Thế nên, hôm nay Chúa Giêsu mời gọi chúng ta hãy bắt đầu lại từ chính mình: hãy sống thật. Hãy nói lời thật. Hãy yêu thật. Hãy làm việc lành thật. Và hãy làm chứng thật cho Chúa, bằng chính hoa trái đời sống mình.
Lạy Chúa Giêsu, giữa một thế giới đầy giả trá và gian dối, xin ban cho chúng con ánh sáng của Lời Ngài để phân định điều thật, điều giả. Xin cho chúng con đừng bao giờ trở thành ngôn sứ giả – những người tuyên xưng danh Ngài ngoài miệng nhưng lại sống ngược với Tin Mừng. Xin cho chúng con can đảm sống chân thành, chân thực và chân chính, để hoa trái cuộc đời chúng con là tình yêu, bình an, tha thứ, khiêm nhường và công chính – những trái lành của một cây tốt được trồng sâu trong Thánh Tâm Chúa. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
